Andvari

						andvari                                  Næringarþörf manna                                           65

veizlu heilbrigðinnar, að svo miklu leyti sem fæðan getur

gert það. Verður nú farið nokkrum orðum um það, í hváða

matvælategundum hvers einstaks næringarefnis er einkum

að leita.

Kolvetni. Allar kornvörutegundir eru mjög auðugar að

kolvetnum, er koma þar einkum fyrir sem sterkja. Við

nieltinguna breytist sterkjan í þrúgusykur og eru því kol-

vetni og sterkja oft nefnd sykurefni, enda er sykur um

100% kolvetni. Kornvörurnar eru nokkuð misgóðir kol-

"vetnisgjafar. Rísgrjón geyma um 79% kolvetni, hveiti um

75%, bygg-grjön um 72%, haframjöl um 68%, en baunir

"m 53%. Kartöflumjöl og sagó-grjón, sem yfirleitt eru búin

til úr kartöflumjöli, geyma um 80% kolvetni.

1 mjólk eru um 4—5% kolvetni (mjólkursykur). Garð-

nieti ýmis konar er allgóður kolvetnisgjafi og er sérstaklega

mikilvægt fyrir okkur íslendinga, þar eð við getum ræktað

það sjálfir. í kartöflum eru um 15% kolvetni hér á landi,

en nokkuð mismunandi eftir tegundum. í gulrófum munu

vera um 6% kolvetni, en í gulrótum um 8.5%, en eigi er

öiér kunnugt um innlendar rannsóknir á þeim. 1 kálmeti

er talið, að séu allt að 5% kolvetni, nema í grænkáli. Þar

má gera ráð fyrir allt að 10% kolvetnum, eða um tveim

þriðju  á  móts  við  kartöflur.

Þá má nefna þurrsöl og fjallagrös. I þurrsölvum eru um

42 % kolvetni eða nálega þrefalt meira en í kartöflum. Þurrk-

uð fjallagrös hafa að geyma um 70% kolvetni, að því er

talið er.

Dýrafæða er að jafnaði kolvetnasnauð, en þó er dálítið

í Hfur og hrossakjöti.

Fita. Fituefnin eru bæði úr jurta- og dýraríkinu. Úr

JUrtaríkinu fást ýmsar jurtaolíur og fitutegundir, svo sem

0'ivuolía, kókóssmjör, baðmullarfræolía, sojabaunaolía, lín-

°lía og fleira. Sumar þessara tegunda eru notaðar til smjör-

líkisgerðar, en aðrar eru hreinsaðar og notaðar sem jurta-

feiti til viðbits. Fituefnin úr dýraríkinu eru fyrst og fremst

ttijólkurfita, innanfeiti   (mör)   og holdfita.

5