ANDVABI Tilræði við íslenzkt mál. Eftir Björn GuÖfinnsson. I. Fullvíst má telja, að þýðingar hafi verið meðal þess, sem var fyrst í letur fært á Islandi. Síðan hafa íslendingar iðkað þessa list orðsins að meira eða minna leyti á öllum öldum. Lætur að líkum, að misjafnlega vel hafi til tekizt um þýð- ^ngarnar bæði fyrr og síðar, en ekki mun þó orka tvímælis, að sumar þeirra hafi haft hið mesta gildi fyrir þjálfun og viðhald íslenzkrar tungu. Fátt eða ekkert krefst eins mikils af máli og þýðingar ymiss konar rita um fjölbreytt og fjarskyld efni. Þá reynir a auðgi þess og vaxtarmátt, skýrleik þess og nákvæmni, styrk þess og mýkt. Standist það raunina, er það fullgilt menn- ingarmál. Þeir, sem bera brigður á, að íslenzk tunga fullnægi þessum skilyrðum, ættu að kynna sér þýðingar um margvísleg efni *rá ýmsum tímum, áður en þeir kveða upp þunga dóma. En jafnframt verða menn að hafa það hugfast, að lélegar þýð- lngar sanna ekkert um mátt eða vanmátt málsins. Þær eru aðeins vitni þess, að þýðendurnir voru ekki starfinu vaxnir. Vönduðu þýðingarnar eru eina undirstaðan, sem heimilt er að byggja slíka rannsókn á. Starf þýðandans er furðulega vandasamt. Hann verður að hafa gott vald á málinu, sem hann þýðir úr, og víðtæka þekkingu og mikla Ieikni í málinu, sem hann þýðir á. Auk þess þarf hann að vera athugull og íhugull, samvizkusamur °g þrautseigur, djarfur og áræðinn og síðast, en ekki sízt, hugfanginn af viðfangsefninu. Þegar á hólminn er komið og hver ný málsgrein, hver ný