Andvari

						andvabi                              Rannsóknarnefnd ríkisins                                       89

til yfirstjórnar það fullkomnasta verkstæði til fræðilegra

rannsókna, sem þjóðin hefir eignazt fram að þessu. Og að

lokum fær nefndin væntanlega að mestu eða öllu í sínar

hendur þriðjung af tekjum menningarsjóðs, sem verja skal

til vísindaiðkana. Auk þess þarf nefndin vafalaust að hafa

nokkurt fé handa milli til áhaldakaupa og tilrauna með ný

tæki, eins og sjá má af frásögninni um „litla borinn", sem

sýnilega er mikill hagur fyrir þjóðina að hafa keypt og

notað til að grafa eftir fólgnum auði.

Vafalaust verður þetta meginstarf nefndarinnar, og það

er ekki lítið. Hún hefir með höndum yfirstjórn allra nátt-

úrufræðirannsókna í landinu. Á vegum hennar munu starfa

niargir menn, sumpart í rannsóknarstofu atvinnuveganna,

sumpart á ferðum út um land, eða við hin ýmsu, nýju vinnu-

tæki, sem nefndin kennir þjóðinni að nota. En þegar friður

er á kominn, mun aftur verða hingað allmikil sókn erlendra

manna til að athuga náttúru landsins og auðsuppsprettur.

Sumir þeirra munu Vera æfintýramenn, eins og „barón" sá,

sem fyrr er frá sagt. Fleiri munu þó koma, sem ástæða er

að taka vel og unna samstarfs við íslenzka náttúrufræðinga.

Kn munurinn verður aðeins sá, að nú verða hinir útlendu

menn að fá leyfi íslenzkra stjórnarvalda til að stunda hér

rannsóknir, og hlíta húsbóndavaldi rannsóknarnefndar um

tilhögun rannsókna sinna og það, hversu þeir birta úrslit

sín. Á þann hátt getur þátttaka hinna erlendu manna verið

framkvæmd á þann hátt, að hún verði þjóðinni í einu til

gagns og sæmdar. Það má segja, að skipun rannsóknarnefnd-

ar hafi verið í því fólgin að flytja stjórn og forstöðu ís-

lenzkra náttúruvísinda frá útlöndum og úr höndum útlend-

inga heim til íslands og undir alíslenzka forustu og yfirráð.

Rannsóknarnefnd ríkisins mun vafalaust hafa yfirumsjón

nieð því, að birtar verði í vísindatímaritum nábúaþjóðanna

glöggar skýrslur um þær nýjungar, sem kunna að vera

gerðar hér á landi á hennar vegum. En það er jafnframt

skoðun mín, að nefndin ætti að fylgja fornri venju frá tím-

um Þorvaldar Thoroddsens og Bjarna Sæmundssonar og birta