Andvari

						100                                           Baldur Bjarnason                                     andvabi

munum að koma upp hvítum her í Norður-Finnlandi. Yfir-

maður þessa hers var hinn frægi Mannerheim hershöfðingi,

en hann er af gamalli sænsk-finnskri aðalsætt og hafði áður

verið liðsforingi í rússneska keisarahernum. Hann reynd-

ist ágætur herforingi, en þó fór hann fremur halloka fyrir

rauða hernum, þangað til Þjóðverjar settu her á land 1

Finnlandi, og hröktu þeir að lokum finnska rauða herinn

og hinar rússnesku hjálparsveitir hans  út úr Finnlandi.

Borgarastyrjöld þessi var einhver hin grimmilegasta, sem

sögur fara af, og kostaði tugi þúsunda mannslífa. Var hún

ægileg blóðtaka fyrir finnsku þjóðina og skildi eftir opið

sár í sál hvers einasta Finnlendings, sár, sem ekki hefir

gróið yfir fyrr en á síðustu árum. Finnska þjóðin var í rnörg

ár eftir borgararstyrjöldina klofin í tvær fjandsamlegar fylk-

ingar. Eftir borgarastyrjöldina varð landið lýðveldi og með

stuðningi frjálslynda flokksins og sósíaldemokrata varð Stál-

berg forseti. En honum tókst ekki að lægja deilurnar í land-

inu. Síðan varð Relander forseti. Hann tilheyrði afturhalds-

samasta hluta bændaflokksins. Hann hafði á sínum tínia

verið einn af leiðtogum hvitliða og var þvi hataður mjög

af sósíaldemokrötum og kommúnistum. Skærurnar í land-

inu fóru mjög vaxandi í embættistíð hans og 1930 komu

afturhaldsmenn í landinu á fót hreyfingu, sem nefndist

Lappohreyfing og átti aðalfylgi sitt meðal stórbænda. Stefndu

Lappomenn að því að koma á fasistisku einræði að ítalskri

fyrirmynd. Höfuðsókn sinni stefndu þeir að verklýðshreyf-

ingunni og tókst þeim að fá kommúnistaflokkinn bannaðan

og verklýðsfélögin leyst upp. En sósíaldemokratar héldu

velli, þótt mjög væri að þeim þrengt. Svinhuvud gamli varo

nú ríkisforseti og mynduð var borgaraleg samsteypustjórn

undir forustu finnska íhaldsflokksins, en Svinhuvud var 1

raun réttri nærri einvaldur. í stjórnartíð hans var mjög aga-

samt í Finnlandi og viðsjár miklar með mönnum. Einkum

skarst oft í odda milli sósíaldemokrata og Lappomanna,

sem höfðu stuðning ríkisstjórnar og hers. En jafnframt

snerist   hin   ofsalega   finnska   þjóðernishreyfing   gegn   öllu