65 búnaðinum. Auk þesB hefir ill árferð komið sjerstaklega hart nið- ur á Bveitamönnunum, og hafa þeir því, fremur en aðrar stjettir, orðið að leita þeirra meðala, er auka ávöxtinn af atvinnu þeirra. Af þess- um orsökum hefir samlagBStefnan rutt sjer til ríiins. Ýms störf land- búnaðarins framkvæmast betur og með minni kostuaði, þá er menn sameina kraftana. Smjör smábænda uáði áður fyrri ekki eins háu verði og Btórbændanna. Samlagsmjólkurhúsin hafa lagfært þetta. Nú nær næstum allt smjör megiulandsins sama verði, jafnframt því, að það hefir aukist allt að helmingi. Án samlaganna hefði þessi ágæti árangur aldrei náðst. Á aíðustu áruin hefir aainlagsreglan einnig náð til sviua- ræktarinnar og haft þar hinn sama gðða árangur. Útflutningur svina- kjöts hefir ekki einungis aukizt ákafiega, heldur er það langt um betri vara nú eu áður, og gefur þvi landiuu hærra verð. Áður selduin vjer svínin lifandi til útlanda, og Ijetum Þjóðverja nota sjer Öll afföll þeirra, sem eru verðmikil og nema við slátrun bjerumbil '/8 af' þyngd þeirra. Þessi afföll eru nú kyr í landinu, og stendur fátækum mönuum gagn af því, því þar fá þeir ðdýra og kjarngóða fæðu. Vjer fáum og nær því jafnmikið fyrir kjötið af svínunuai og áður fyrir svínin heil. Þann- ig eru hin ýmsu samlagsfyrirtæki meðal til þess að auka tekjur fram- leiðendanna; en jafnframt hafa þau áhrif til menningar. Samlagsstefn- an í framkvæmd sinni venur þjóðina við sjálfsstjðrn. Áður fyrri voru það kaupmenn, Blátrarar o. s. frv., í stuttu ruáli milliiiðir af ýmsu tagi, sem sáu um voruvöndunina og vörumaguið, nú eru það framleið- eudurnir sjálfir, sem annast um þetta, og það eykur þeim dugnað, á- huga og menntun.1 Á þennan hátt hefir samlsgsstefnan verið spenni- fjöður bæði í búskaparlegum og menningarlegum framförum; húu er einn liður í þeirri festi, er dregur þjóð vora nær frelsi og fullkomnun. Sjerhver góðar þegn, hjá lýðfrjálsri þjóð, verður að iæra þá. list að taka tillit til annara, að geta hagað sínum eigin óakum í aamræmi við almenna hagsmuni. Hin búnaðarlegu samlagefyrirtæki eru ágætur skóli í þcssu tilliti. Jeg ræð því öllum frjálslyndum mönnum, körlum og konum, til að styðja Bamlagshreyfinguna. Nu er rjettur tími til þess, á meðan vor pólitiska suekkja liggur við stjðra, og vjer bíðuui betri byrjar". III. Rjettiudi danskra kauufjelaga. (Þýtt eftir Paul Sveistrup). Kaupfjelög skiftast eftir eðli sínu í tvo aðalflokka: þau, sem verzla og selja öllum vörur, og þau, sem ein- 1) Það er eftirtektavert, að höf. telur þessum samlagsstofnunum til gildis &- hrif til menningar og sjálfsforræðis, alveg á sama liátt og jeg færði Uaupfjelög- unum það til gildis 1 ritgerð niinni i Búnaðarritínu. P. J. Tímarit kaupfjelaganna I. 1896. 5
Beinir tenglar