F Á L K l N N VIKUBLAÐ MEÐ MYNDUM. Ritstjórar: VlLH. FlNSEN 0« SkÚÍI SkÚLASÖN. Afyreiðslnstjóri: Svavah Hja:ltestéd. Aííalslcrifslofa: Ausiurstr. 0, Reykjavik. Sinii 2210. Skrifstofa í Osló: "Anton Schjöthsgate li. VmboSsmenn i Danmörku: Hcrtz' Annoncehureau, Frerleriksherg- gadc 1 A, Köbenhavn. Blaðið kemur út hvcrn laugardag. Askriftarvcrð er kr. 1.50 á mánuði; kr. 4.50 á ársfjórðungi og 18 kr. árg. Allar áshriftir tjreiðist ftjrírfram. Fjöllinsém fljóta Til lesendanna. Blaði því sem nú hefir gönga siíja er aiinað Jdutverk ætlað en líií er um hjerlend blöð. Það sneiðir algjörlega hjá að- alverkefni flestra ísleáskra blaða, stjúrnmátunum. Það ségú' ekki útlendar frjettir eða innlendar á þann hátt sem venjulegaslur er, en lætur nujndir með stuttum textum annasl frásögnina. Það vill Ihjtja fróðleik og markverð líðindi í þeirri mynd að sem flestum geti komið að notum. O'g það vill vera skemtiblað jafnframl því að vera fróð- leiksblað. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að útgúfa vikublaða með mijndum hefir aukist xtórkostiega hin síðari ár með náiega öllum menningarþjóð- am og vinsældir þessháttar blaða hafa orðið afar miklar. Oss dylst eigi, að það er 'jmsum annmörltum bundið að hálda hjer úti góðu og skemti- legu vikublaði. Ræður þar nu'kiu um fjarlægðin frá öðr- am þjóðum og slopular sam- göngur, svo og vöntun á ýmsu því er snertir iðnfræðilega hlið útgáfunnar. Eígi að síður gerum við okJair vonir um, að takast mé'gi að gera blað þetta svo ár garði, að það verði Itær-. kominn viludegur gcsiur sem allra fleslra íslenskra heim- ila og að þar verði jafnan eilUwað að finna, sem liverj- U.m einstökum lesanda blaðs- ins þykir fengar í, hvort held- 'ir Jmnn er lcarl eða kona, nngiir eða gamall. Um efni blaðsins skal það lelað fram, að vjer munum kosta Itapps um að luifa það séin fjölbrcijtiast. Virðingarfylst, Vii.h. Finskn, Skúli Skúlason, svavar h.ialtested. .-<- "__~-:--~.s-S.T—T»- -~-~~~_. -.¦^.-..-..-:-- «-..»-«- .¦—._- » ' ¦ *:íí;— :*-"¦ »«.:-í;w^. """•"""1ÍW.I' MJ1ÉM---IIII.MÍTI' Þes'su líkir voru jakarnir, sem „Titanic" rakst á. halda því fram, að hann sje kominn frá Grænlandi. Danski jarðfæðingurinn H. Rink hefir leitt rök að þessari kenningu. Sainkvæmt eðlisþyngd íssins er jafnan tíundi hluti af rúmáli jaka fyrir yfirborð sjávar, þar sem isinn er á floti, en 9/10 neð.- ansjávar. En þó væri rangt að ætla, að jaki sje t. d. 100 metra þykkur ef 10 melra hæð er upp úr sjónum. Jakarnir eru oftast nær margfalt breiðari neðan- ansjávar en ofan, og því er hæðin sem sjest að jafnaði miklu meiri en tíundi hluti alirar jakaþyktarinnar. Oft er það, að skip stranda á jaka all- fjarri tindinum, sem upp úr stendur. ísrekið er hættulegra en ella mundi fyrir þá sök, að íslendingar eiga vart annan ó- vin verri en hafísinn. Að vísu gerast eldgos og jarðskjalftar stundum stórvirkari meinvættir, en þeir koma sjaldnar og áhrif þeirra eru að jafnaði ekki eins víðtæk og íssins, sem leggur öruggara hafnbann á heilar strendur, en rjjokkurt stórveldi gæti lagt þó það notaði allar drápsvjelar sem nú eru kunnar. Hafísinn getur breytt veðráttu í heilu landi, getur gert haust úr íslenskti sumri. ísinn, sem legst að ströndun- um hjer, hefir myndasf á sjó, norður í höfum. Hann verður sjaldnast mjög þykkur eða mis- hæðóttur. Öðru máli er að gegna uni ís þann, sem myndast á landi, þar sem enn ríkir ísöld. Þegár sá is kémst á flot, eftiv að hafa losnað úr skriðjöklun- um, er varla hægt að kalla þau ferlíki jaka heldur fjöll. „ísfjöllin" sem losna úr skrið- jöklunum grænlensku berast með hafstraumunum að norðan suð- ur á móts við New Foundland og stafar siglingum þar hin mesta hætta af þeim í smnum árum. Þau eru mörg, slysin sem hlotist hafa al' árekstri skipa á ísinn á þessum slóðum — fleiri en menn vita, því stundum eru engir til frásagnar. En hið mesta þeirra, og stórkostlegasta sjó- slys síðari tíma, er öllum minn- isstætt ennþá, þrátt fyrir ýms ó- sköp sem gerst hafa i verökl- inni síðan. Árið 1912 fórst stærsta skip heimsins, sem þá var, á ísjaka fyrir austan New Foundland. Það var „Titanic". Fórust þar um 1500 manns. Fyrrum hjeldu menn, að ís þessi myndaðisl á sjó norður við heimskaut, en nú vilia mcnn oftast nær fylgir þoka isnum. Þegar. jakarnir koma suður í Golf- strauminn bráðna þeir óðum, og uppgufunin þjettist og verður að þoku, þegar hið kalda loft sem frá ísnum stafar mætir Hellir í hafisjaka. « Varðskip við jaka. hinu hlýja. Er það alkunna að þar sem hlýtt vatn og kalt mæt- ist myndast þoka; eins og t. d. l'yrir austurlandi þar seni Golf- straumurinn • og íshafstraumur- inn mætast. Fcgurð eiga þau, þessi fljót- andi fjöll, sem kuldinn hefir skapað. Myndirnar sem fylgja þessari grein gefa nokkra hug- mynd uin lögun þeirra og stærð, en eitt — og hið mikilsverðasta geta þær ekki sýnt: hin töfrandi litbrigði íssins, er hann speglast í sólskini og endurvarpar geisl- iinum í öllum regnbogans lit- um og gerir þá að eins konar ivafi i djúpgrænni litaruppistöðu hafsins. — . Eftir „Titanic"-slvsið hóf-
Beinir tenglar