F A L K I N N 55 r H.f. Eimskipaf jelag Islands. Þeir menn, sem snemma á ár- inti 1913 gengust fyrir því að stofna innlent skipaf jelag, sáu greinilega, að fyrsta skilyrði til þess að auka sjálfstæði þjóðar- innar var, að þjóðin gæti sjálf ráðið siglingum sínum. Fyrir ís- lendinga háfa siglingar ávalt verið hin mesta nauðsyn, vegna þess, að vjer byggjum eyland, sem eigi liggja að aðrar leiðir en sjórinn. „Navigare necesse" — sigling- ar eru nauðsyn —voru þvi orð- in, sem valin voru sem eink- unnarorð fyrir boðsbrjefi, sem sent var út á meðal þjóðarinnar, til þess að fá menn til leggja fram hlutafje til stofnunar Eim- skipafjelags íslands. Eins og verslun landsmanna fyr meir var í höndum útlend- inga, svo voru og siglingar vor- E.s. GULLFOSS. Fyrsta skip fjelagsins. Hefir siglt nál. 550 þús. sjómilur frá byrjun til þessa dags, eða nærri því 25 sinnum kringum jörðina. ar í erlendum höndum og það nm all-langan tíma eftir að versl- unin var farin að færast á inn- lendar hendur. En menn fóru brátt að sjá, að því meira sem landinu fór fram, atvinnuvegum þess, framleiðslu, menningu o. s. frv. þvi meiri væri þörfin á á- reiðanlegum og góðum skipa- ferðum. Og eftir því, sem versl- nnin færðist meira og meira á innlendar hendur, varð mönnum það ljóst, að brýnasta þörfin var að eignast eigin skip, og að skipa- laus þjóð gæti aldrei átt von á því að verða sjálfstæð þjóð. Stofnun f jelagsins var þvi ekki nema sjálfsögð framför í lífi vaknandi þjóðar. Hún hlaut að koma. Enda voru undirtektir þjóðarinnar svo góðar, að þegar á fyrsta árinu safnaðist svo mik- ið hlutafje, að talið var fært að stofna fjelagið og undirbúa smíði tveggja skipa. Hlutir voru ákveðnir svo lágir, að seni flest- ir gætu tekið þátti fjelagsstofn- uninni, enda var.ð hluttaka al- mennings, svo mikil þegar i stað bæði hjer á landi og meðalíslecd- inga vestanhafs. Mun Eimskipa- fjelagið vera það hlulafjelag á landiriu, sem hefirlangflestáhlut- hafa, eh þeir munu vera um 14000. Undirtekíir Vesttir- tslendinga við hlttta- f jársöfnunina áttu og mikinn þátt í því, að trú manna hjer á landi á sliku fyrir- tæki ykist, og er það því merkara að Vest- ur-íslendingar skyldu þegar í slað leggja fram svomikiðhluta- fje, sem þeir gerðu (um 200 þús. kr.), að þeir gátu aldrei átt von á því að hafa sjálf- ir neitt gagn af siglingum f je- lagsins, og gerðu þeir það því ein- göngu til styrktar málefniftu og framfaraviðleitni íslendinga hjer heima fyrir. Sama máli er að gegna um ýmsar sveitir hjer á landi, að menn lögðu fram hluta- fje í fjelagið þó þeir vissu að þeirra sveit gat tæplega haft beint gagn af sigling- um f jelagsins. Það sýndi sig fljótt að nauðsyn liafi veriðaðstofna fjelagið, og að heppilegt var að það skyldi stofnað á þeim tíma, sem gert var. Þó mun engan haf a grunáð að þess yrði svo íkamt að bíða, sem raun varð á. Á sama árinu og fjelagið var stofnað (1914) braust stríðið út, og snemma á Fáni fjelagsins er hvítur með bláum Þórshamri. orsakaði að nú gátu þau haf t betri arð af skipum sínum á öðr- um siglingaleiðum. Það er óþarfi að að rekja hjer frekar sögu fjelagsins, það hefir verið gert stund- um áður og flestum íslendingum er hún kunn i aðalatriðum. Menn vita að skipa- stóll fjelagsins hefir aukist jafnt og þjett og á þessu ári bætist sjötta skipið við í hópinn. Að sjálfsögðu hafa einnig siglingar batnað stórum og ferðafjöldi milli Islands og utlanda og með ströndum fram aukist i beinu hlutfalh við þá aukningu, sem orðið hefir á skipastól fjelagsins. Þessu til sönnunar mætti geta þess, að fyrir 60 árum (1871) fór eitt skip 7 ferðir milli íslands og Danmerkur. Tiu árum síðar (1881) voru skipin orðin tvö og fóru þau 9 ferðir á ári milli íslands ogútlanda, og hjelst þetta um nokkuð langt skeið. Á þessu ári fara skip Eim- skipafjelagsins 52 ferðir milli Is- lands og útlanda, aiik töluverðra strandferða, og eru þá ótalin skip þau, sem fje- lagið tekur á leigu í viðbót við Þýskalandi kemur mikið af þeim vörum, sem Islendingar haf a áð- ur keypt fra Danmörku. Nú fá menn þær beint frá framleiðend- um í Þýskalandi töluvert ódýrara en áður var kostur á. Hull er sömuleiðis að ýmsu leyti heppi- legri staður fyrir verslun við England en Leith, o'g þó ennþá sje töluvert flutt frá síðarnefndu höfninni, eykst flutningur til og frá Hull stórum. Báðar þessar hafnir eru mjög heppilegar sem umhleðsluhafnir vegna góðra siglingasambanda við svo að segja hverja einustu höfn í heimi, sem nokkuð kveður að. Það er örðugt að gjöra í stuttu máli grein fyrir hinni marghátt- uðu sighngastarfsemi fjelagsins. Til þess að geta það, þarf að birta fjölmargar skýrslur, sem sýna i tölum bæði aukningu fjelagsins E.s. BRÚARFOSS/Nýjasta skipið. Er útbúið með kælivjelum og eru öll farmrúmin einangruð svo hægt sje að flytja fryst kjöt og fisk frá íslandi. nassta ári (16. apríl 1915) kom fastar ferðir eigin skipa til þess. fyrsta skip f jelagsins Gullfoss til að fullnægja betur flutningaþörf- Reykjavikur, en með því að þá inni, en það eru 6—8 ferðir. voru þegar orðnir örðugleikar á Sömuleiðis éru ótalin öll þau er- að sigla til Danmerkúr og Eng- lendu skip sem hingað sigla. lands, hóf skipið þegar í stað Auk þess sem ferðaf jöldi hefir siglingar til Ameríku, og hjelt aukist svo gifurlega hefir Eim- þeim áfram nokkurnveginn stöð- skipaf jelagið hafið sighngar til . ugt ttm . __ . erlendra næstu 4-5 ár. Þá varð . mönnUm . fyrst fylli- lega ljóst, hve heppnir vjer vorum, að hafa eignast eig- in skip, þar- eð nú hættu fjelög þau . er áður . höfðu rekið . siglingar . liingað til lands brátt að sigla hingað, méð þvi að skipa- þurðin í . heiminum. i/ ¦ ¦ ! ! S FÍjPti Húsbygging fjelagsins i Reykjavik. I húsiny eru eingöngu skrifstofur og sölubúðir. Um 40 símaáhöld munu vera i húsinu auk 22 áhalda í sjálfvirku innanhússsímakerfi fjelagsins sjálfs. hafna, sem vafasamt er hvort komn ar væru á enn ef fje- lagsins hef ði ekki notið við. Sumar . af þeim . höfnum eru aukahafnir, sem komið er við á þeg- ar þörfkref- ur, en aðrar eru aftur fastar við- komuhafnir erlendis, svo sem Ham- borg og Hull. Frá inn á við og út á við, og má vænta þess að það verði gjört síð- ar, en ýmsar tölur eru samt að finna í skýrslum og reikningum f jelagsins undanfarin ár, og það- an eru þær upplýsingar teknar sem hjer fara á eftir. Skip fjelagsins sigla samtals tals rúmlega 180 þús. sjómílur á ári. (Siglingarleiðin kringum jörðina er talin rúmar 22 þúsund sjómílur, og hafa skipin því siglt næstum 8 sinnum kringum jörð- ina á árinu). Mest af þeim sigl- ingum fer i millilandaferðirnar, því leið sú, er skip þarf að sigla í hverri ferð milli Islands og Dan- merkur eða Þýskalands er um 3000 sjómílur, og eru innanlands- sighngar þá ekki taldar með, en innanlandssiglingar skipanna eru um 50 þús. sjómílur á ári. Leiðin sem skipin sigla er þau fara kringum land og koma við á helstu höfnum er um 1000 sjó- mílur, en öll sighngaleiðin um- hverfis landið með viðkomum á aðalhöfnum er um 1500 sjómíl- ur. Á ári hverju hafa skipin 8— 900 viðkomur á höfnum úti um land. Þessar viðkomur kosta f jelagið auðvitáð mikið fje, og er tekin
Beinir tenglar