86 F A L K I N N nœrri eins stórir i Noregi, cn það- an mætti helst vera samnnburðnr nð vænta, því að Norðmenn standa éin- ir íslendingum framar að saltfisks- frnmleiðslu. Kveldúlfur hefir jafnan látið sjer umhugað um, að bæta sem mest fisk- markað erlendis, og framleiða vöru þá, sem best stæði að vigi i sam- kepni á saltfiskmarkaðinum erlendis. Þannig var það þetta fjelag, sem fyrst fór að senda svo nefndan 7/8 þurk- aðan fisk til Barcelona, með þeim árangri, að nú er islenski fiskurinn algerlega ráðandi á markaðinum í Austur-Spáni. íslendingum hefir gengið tregt að vinna markað i Portu- gal, en i fyrra sendi Kveldúlfur þang- að harðþurkaðan fisk, sem seldist á- gætlega og sýndi þetta, að hægt er að ná Portugalsmarkaðinum, með því að verka fiskinn eins og kaupendur vilja hafa hann. Enda vakti þessi tilraun mikla athygli hjá öðrum fisk- söluþjóðum og var meðal annars rædd mjög í norsku blöðunum, sem töldu þjóð sinni hættu stafa af þess- ari nýbreytni. Má telja, að Portúgals- markaðurinn hafi opnast íslenskum fiski við þessa tilraun og eykst sala Kveldúlfs þangað. Sumarið 1927 gerði Kveldúlfur til- raun með fisksölu til Suður-Ameríku, er fjelagið sendi 8000 kassa af fiski lil Brasilíu. Eru Suður-Ameríkuþjóð- irnar mjög kröfuharðar um verkun og frágang fiskjar, enda þarf margs að gæta, svo að fiskurinn skemmist ekki á hinni löngu leið suður yfir hitabelti. Fiskur þessi er skrælþurk- aður og pakkaður í trjekassa. Fyrsta sendingin seldist vel og á næsta ári sendi fjelagið 5 til 6 sinnum meira en áður og seldi sæmilega. Var þetta mestmegnis ufsi, sem til Brasilíu var sendur. Líka hefir fjelagið sent salt- þorsk, harðþurkaðan til Argentínu. Eru enn meiri kröfur gerðar til um- búða þangað, þvi fiskurinn verður að vera í tilluktum blikkössum, inn- an í trjekössunum. Svo mikið þykir hafa sannast við tilraunir þessar, að hægt sje að ná arðvænlegri markaði fyrir islenskan saltfisk í löndum þessum, en nú er á Spáni, þrátt fyr- ir hinn mikla flutningskostnað. Fisk- inn til Suður-Ameríku hefir fjelagið sent með skipum Eimskipafjelagsins til Hamborgar, til umskipunar í Suð- ur-Ameríkuförin. Þá má að síðustu minnast þess, sem nýjast er í markaðsleitartilraun- um fjelagsins. — Þegar sænska frysti- húsið tók til starfa hjer í Beykja- vík í vetur, rjeðist Kveldúlfur í að gera hina fýrstu tilraun til þess að selja hraðfrystan fisk til Miðjarðar- hafslanda. Tók hann á leigu kæliskip það, „Annfin", sem frystihúsið hafði fengið hingað, og sendi það til Spán- ar og ítalíu með 200 smálestir af frystum fiski. í maíblaði „Ægis" gctur erindreki íslands í Barcelona um, að skipið sje komið þangað, en þegar þetta er skrifað, er ekki svo langt um liðið, að hægt sje að skýra frá, hvernig þesu stórmerka nýmæli hefir reitt af í fyrsta sinn. Hit't vita allir að hraðfrysting fiskjar hlýtur að verða framtíðarleið hjer á landi og þjóðarnauðsyn að koma henni í framkvæmd, ekki síst þegar litið er á hina hraðvaxandi framleiðslu þjóð- arinnar og ekki síður þá stefnu flestra þjóða, að auka sem mest ný- metisneyslu sina og sneiða fram hjá söltuðum mat. Geta má þess að þegar flest- ir útgerðarmenn suð-vesturlandsins stofnuðu fisksölusamlagið 1926, var Kveldúlfi falið að annast fisksöluna fyrir þann fjelagsskap. Að siðustu má birta hjer nokkrar tölur, er sýna fiskútflutning Kveld- úlfs á síðustu þremur árum. Hann var: s Árið 1927 21.448 smál. — 1928 23.015 — — 1929 23.791 — Gamla Bíó. Gamla Bió, sem fyrstu 6 árin hjet „Beykjavikur Biograph-The- atei;" var stofnað 190C af F. War- burg stórkaupmanni i Kaup- mannahöfn. Árin 1906—1927 hafði það sýningar i Breiðfjörðs- leikhúsi við Bröttugötu. Var hús- næðið fremur ófullkomið ífyrstu. Kvikmyndirnar voru þá stutt- ar, venjulega þurfti 5—8 myndir á hverja kvöldsýningu, sem þó ekki var nema um 45 mlnútur, þegar lengst var. Margir muna ennþá myndina, „Drengurinn i kökubúðinni", sem var á fyrstu sýningarskránni, og öllum fanst sjálfsagt að sja; auk þess var á 1. sýningunni sem fyrsti liður „Heimsókn Alþingismanna i Dan- mörku" o. fl. Árið 1912 var annað kvik- myndahús stofnað í bænum, og til þess að standast væntanlega samkepni var sýningarsalurinn þa endurbættur á alla lund og við sama tækifæri tók kvik- myndamyndahúsið upp silt nú- verandi nafn: Gamla Bíó. Warburg stórkaupmaður dó 1913 og náði þá núverandi eigandi, P. Peter- sen, kaupum á kvikmyndahúsinu tók við því vorið 1914, en áður hafði hann verið forstjóri þess, frá þvi það var stofnað, 1906. Petersen forstjóri, sem fluttist hingað til lands 1905; eða í ár fyrir 25 árum, var ljósmyndari að iðn og starfaði að Ijósmyndun fyrstu miss- irið, en gekk þá i þjónustu kvik- myndanna. Með nýjum timum koma nýjar kröfur og 1924—25 varð eigandanum l.jóst að ekki mundi stoða að búa við gamla húsnæðið; ákvað hann þá að byggja alveg nýtt kvikmyndahús rúmgott og að öllum frágangi sam- svarandi kröfum timans. Framkvæmd þessa verks varð sú, sem aliir þekkja, er til Beykjavíkur hafa komið: Gamla Bíó við Ingólfsstræti, ein af stærstu byggingum landsins, sem opnað var 2. úgúst 1927. loftrásarfyrirkomulagið, sem er þann- ig fyrirkomið, að jafnframt því að nýtt og hreinsað loft sogast inn i húsið, hita tækin það eða kæl't. eflir því sem við á, á hverri árstið. Al-. menningur veitir slikum úlbúnaði sem þcssum ekki athygli, og hcldur ekki þvi, að þó sýning sje haldin eft- ir sýningu, er loftið jafnan endur- nýjað á fáum'minútum. Hinsvegar rckur fólkið augun í hina rúmgóðu ganga og anddyri, fng- urlegn skrcylta og með logleðri á öll- um gól.fum og á stigunum. í þessu cfni fullnægði Gamla Bíó líka kröfum timans og var fyrsta húsið á landinu, sem hafði þennan frágang á öllum gólfum. — Hvaða myndir hcfir svo Gamla Bió sýnt i þessi nærfelt 25 ár, sem það hefir starfað? Því er fljótsvarað, því það eru hinar svonefndu „betri myndir", enda þótt þær hafi verið misjafnar, en hitt er alkunna að P. Gnmla Bíó, sem er bygt eftir teikn- ingum Einars Erlendssonar húsa- meistara, er 602 fermetrar að gólf- fleti og rúmar 609 manns í sæti, sem eru hin þægilegustu. Bygginguna höfðu með höndum Einar Einarsson trjesmíðameistari og múrarameistar- arnir Kornelíus Sigmundsson, Óli Hall og Ólafur Jónsson, sein reistu húsið á 14 mánuðum. Ýmsar nýjungar voru noífærðar við byggingu þessa húss, og má þar fyrst og fremst nefna hitunar- og Petersen forstjóri hefir jafnan kostað kapps um að sýna góðar myndir, og persónulega tekið úr þær, sem ekki stóðust dóm hans og endursent þær ósýndar, jafnvel þó að það væru myndir, sem mikil aðsókn hefði orð- ið að. Af stórmyndum sem Gamla Bíó hef- ir sýnt má nefna „Fjórir DjöflnV", „Þorgeir í Vík", „Fjalla-Eyvind", „Boðorðin tíu", „Stormsvalan", Ben Hur" og „Konungur konunganna", að ógleymdum hinuni vinsælu myndum Innborgað hlutafje fjelagsins er nú 2.000.000 króna og varasjóður fje- lagsins er cin miljðri króna. Á síðasta ári varð sú breyting á skipu- lagi fjelagsins, að Thor Jensen gekk úr þvi, en í staðinn kom Thor Thors cand. jur. Eru eigcndurnir því fimm, eins og ávalt hefir verið frá stofnun Kveldúlfs. „Litla og Stóra", sem nú eru orðnar 27 alls. Ýmsar af þessum myndum hafa verið sýndar 30—40 sinnum hjer í Beykjavík. Um þessar mundír er kvikmyndin á vegamótum, þöglu myndirnar eru að fjara út, þ. e. a. s. hinar verulega göðu stór-myndir, en hljóð og tal- myndir að ryðja sjer til rúms. Peter- sen hefir ekki verið ánægður með það myndaval, sem hann hefir haft síðastiiðinn vetur af þöglum uiynd- uni og þessvegna, í nýafstöðu ferða- lagi til útlanda samið við Western Electric Co. urá að firma þetta setji upp talmyndaáhöld í húsinu. Eru tæki þessa firma talin þau allra full- komnustu, sem völ er á, enda dýrust allra slíkra tækja, en hjer rjeði sem fyr í starfi Petersens forstjóra, að „hið besta er ekki of gott". Talmyndaáhöldin verða sett upp í ágúst! Að visu höfum vjer heyrt tal- mynd í Gamla Bíó árið 1908, en þá voru talmyndir svo ófullkomnai, að þar gat ekki verið um framtið að ræða. En nú er uppgötvunin svo full- komin orðin, að engan myndi hafa' dreymt um slíkt og leggur undir sig heiminn með dæmafáum hraða, eins og marka má af því, að í lok þe?sa árs hefir Western Electric sett hljóð- myndaáhöld í yfir 8000 kvikmynda- hús í 51 landi víðsvegar um heim. Frií Kr. Kragh. Hársnyrting. Fótlækningar. Bankastræti 4. Árið 1913 setti frú Kr. Kragh upp hársnyrtingastofu þá, sem nú er orð- in clsta fyrirtækið hjer í sinhi grein. Áður hafði friíi K. Þorkelsson haft höfuðböð og nudd í allmörg ár og þær frú K. Pctersen og frú K. Mein- holt haft hársnyrtingarstofur í nokk- urn tíma. Frú Kragh byrjaði starfsemi sína í einni stofu inni á Klapparstíg. Voru tækin flest ófullkomin þá, olíuvjel notuð til valnshitunar og handklæði til hárþurkunar. En nú starfa alls tíu manns á stofum frú Kragh, þaraf fjór- ar fullnuma. Nýtisku rafmagnsvjelar eru notaðar og mikil áhersla lögð á að fylgjast með kröfum tímans. Jafn- framt stofunum rckur frú Krngh verslun með allskonar snyrtivörur og fleira. Frúin hafði jafnframt hársnyrt- ingu lagt stund á handsnyrting og fótlækningar cr hún var erlendis, en fótlækningarnar voru lengi vel cins- konar aukaatriði stofunnar. En al- menningi er farið að skiljast, að fót- þrifnaður er svo mikils virði fyrir heilsu og velliðan, að eftirspurnin eftir fótlækningum varð svo mikil, að frú Kragh varð að færa út kviarnar hvað fótlækningar snerti og rekur nú fótlækningastofuna með fullum krafti og starfar mest sjálf að þeim. Starfsemi eins og þessi á ekki litinn þátt í að auka þrifnað fólks. Fyrir 17 árum þótti það mesti óþarfi, að fara lil sjerfræðings til þcss að láta snyrta hár sitt, hendur eða fælur. En nú iriunu vera 9 snyrtingarstofur í Beykjavik. Frú Kragh hefir 'stofu sina og versl- un í ágætum húsakynnum á Banka- stræti 4. Hefir stofan náð mjög mikl- um vinsældum bæ.jarbúa, enda gerir eigandinn hinar slröngustu kröfur til alls þrifnaðar og fullkominnar af- greiðslu.
Beinir tenglar