88 F A í. K T N N GÍSH J. JohnSen, Vestmannaeyjum. Þegar litið er á hinar stórstígu framfarir síðustu ára, að því er snertir verslun og framleiðslu innanlands, fer ekki hjá því, að staldrað verði við eitt stærsta verslunar- og atvinnufyrirtæki í landinu, firmað G. J. Johnsen í Vestmannaeyjum. Engum, sem komið hefir til Eyja, dylst, að þar hafa verið að verki starf- samar hendur og ötull vilji, því að fyrir þrjátíu árum var ekki um auðugan garð að gresja, hvað framkvæmdir og framfarir snerti á þeim slóðum.. Árið 1899 stofnaði Gisli J. Johnsen verslun sína í Vest- mannaeyjum. Byrjaði hann þá þegar með óvenju miklum kjarki og víðsýni og í stórum stíl á verslun og útgerð. I Vestmanna- eyjum var þá lítið um verslun. Þar var algert selstöðuverslunar- lag og peningar þektust ekki. Gísli J. Johnsen sýndi fljótt, að hann var rjettur maður á rjett- um stað. Verslunin jókst samfara útgerðinni, og ekki leið á löngu áður en firmað fór að láta til sín taka um framkvæmdir. Árið 1904 keypti það fyrsta mótorbát, sem til Suðurlands kom, og hefir mótorbátaútgerð síðan orðið einn rikasti þáttur í íslenskri útgerð og ekki síst i útgerð Vestmann- eyinga. Árið 1908 reisti það stórt frystihús með nýtísku sniði, sem einnig var hið fyrsta í siríni röð hjer á landi. Hefir firmað síðan flutt inn frystivjelar og sjeð um útbúnað fjölda frystihúsa víðs- vegar um landið. Það á einnig stórt frystihús á Siglufirði. Árið 1913 reisti það fyrstu fiskimjölsverksmiðju hjer á landi og hefir rekið þá fram- leiðslu siðan og bætt við annari verksmiðju í Keflavík. Hefir fiskimjölsframleiðsla aukist stór- um hjer á landi siðan, þannig að síðasta ár var jafnvel meiri út- flutningur fiskimjöls en ullar. Loks hefir firmað lengi rekið lýs- isbræðslu og er nú að reisa vand- aða bræðslustöð. Gísli J. Johnsen, konsáll. Árið 1920 bygði firmað fyrstu olíugeymana hjer á landi, því að þá var auðsjeð orðið, að verslun með olíu, tunnuflutninga-aðferð- in, gat ekki lengur haldið áfram með sama móti og áður. Þótt þetta væri í smáum stil, hafði það þó sín áhrif. Olíuverð lækkaði og þörfin óx fyrir greiðari og betri oliusölu. Firmað hefir upp á síðkastið aukið útgerð sina allmikið, feng- ið stærri og fullkomnari mótor- báta til fiskveiðanna og gert þá út frá Sandgerði á sumum tím- um árs. Mótorbátar þess eru hin- ir f yrstu, sem útbúnir hafa verið með loftskeytatækjum til að taka á móti veðurskeytum. Loks hefir firmað til að geta veitt starfsfólki sínu atvinnu alt árið um kring, sett á stofn mikla síldarútgerð á Siglufirði. Verslunin í Vestmannaeyjum hefir lengst af starfað á sama hátt og byrjað var, en aukið og bætt við reksturinn að sama skapi og kaupstaðurinn hefir stækkað og framkvæmdir vaxið. Verslaði hún til að byrja með með allskonar vörur og gerir það enn. Varð hún til að leggja grundvöll að allri peningaversl- un í Eyjum með því að kaupa og selja við staðgreiðslu. Strax eftir að verslunin hafði hafið göngu sína með hinni ötulu for- ystu Gísla J. Johnsen, tók verð- lag að breytast mjög til batn- aðar frá því sem áður var. Lækkuðu útlendar vörur, en inn- lendar hækkuðu. Hinar miklu framkvæmdir Gísla ráku síðan hver aðra alt fram á þennan dag. Gísli J. Johnsen er fæddur 10. mars 1881 og var því aðeins 18 ára, þegar hann byrjaði verslun sína, enda varð hann 1901 að fá sjerstakt verslunarleyfi. Árið 1907 var hann skipaður ræðis- maður Breta í Vestmannaeyjum. Gísli hefir verið búsettur hjer i Reykjavik síðan 1919 enda þótt hugurinn hafi lengst af verið i Vestmannaeyjum, þar sem hann hefir unnið hið mikla og ósjer- hlífna starf sitt fyrir viðgangi og framförum bygðarlags síns. Má meðal hinna mörgu áhugamála hans nefna spítalamálið, sem hann barðist mjög ötullega fyr- ir og mun hinn vandaði spítali Eyjanna að mestu kominn upp fyrir forgöngu hans. Vitann á Stórhöfða hvatti hann mjög til að byggja og framkvæmdi það verk fyrir landstjórnina árið 1906. Þá átti hann frumkvæðið að því, að stofnað var talsíma- fjelag í Eyjunum og varð það til þess að koma á símasambandi við land, en þann síma kostaði f jelagið að öllu leyti í fyrstu, en síðar keypti landsíminn hann. Má fullyrða, að símasamband milli lands og Eyja hefði dregist lengur, ef talsímafjelagið hefði ekki verið stofnað. Við firmað starfa nú Gisli Friðrik sonur hans og Ástþór Mattlríasson tengdasonur hans, sem forstjórar. Verslun G. J. Johnsen hefir haft á hendi afgreiðslu skipa í Eyjum um langan tíma. Af- greiðslu Bergenska gufuskipafje- lagsins hefir hún haft frá byrjun og í 20 ár afgreiðslu D.F.D.S.. Skip tli firmans Meður við bryggju i Vestmannaeyjum. Fiskþurkun á stakkstœðum G. J. Johnsen í Vestmannaeyjum.
Beinir tenglar