F A L K I N N 95 Fiskiveiðahlutafjelagið Island ferð, er mönnum.cf lil vill ljóst, hver geysiáhrif þetta skref hefir haft á framfarir hjcr á landi. Síð- an hefir Island komist i tölu stærstu fiskútflytjenda í heimi, virðing annara þjóða hefir auk- ist fyrir afurðum og framleiðslu og aukin vinna almennings og góður markaður afurða veilt inn Um leið og minst er á annað elsta togaraf jelagið hjer á landi, verður að minnast á þær stór- stígu framfarir, sem hjer vcrða, eftir það, að farið var að reka fiskivciðar mcð nýtísku tækjum, verka fiskinn fljótar og finna hcntuga markaði. Framfarir þessar má scgja að hefjist um og eftir aldamót, en stærsta spor- ið var þó stigið 1906, þegar tvö fyrstu togaraútgerðarfjelögin voru stofnuð hjer í Reykjavik. Nú, þegar aldarf jórðungs reynsla er fengin fyrir þessari vciðiað- Stjórn fjelagsins hina fyrstu, skipuðu Jes Zimsen kaupmaður, formaður og framkvæmdarstj., Þorst. Þorstcinsson og Gunn- steinn Einarsson. J. Z. gegndi framkvæmdarstjórastarfi þar til 1. apríl s. 1., er Gunnar Þorsteins- son cand. jur., sonur Þorsteins Þorsteinssonar, tók við fram- í landið kaupgetu, sem stuðlar að aukinni mcnningu. Fiskiveiðahlutafjelagið ísland var stofnað seinni part ársins 1906 með það fyrir augum að hef ja fiskiveiðar á togurum, ann- ast fiskverslun og útflutning. kvæmdastjórn. 1 árshyrjun 1907 kcypti fje- lagið togarann Mars, sem þá var nokkuð brúkaður og gerði hann út i tíu ár, þar á eftir, þar til hann strandaði 1917. — Árið 1911 keypti fjclagið enskan tog- ara, Lord Nelson, og gerði hann út, þar til hann sökk sama árið. Árið 1912 ljet það smíða togarann April og 1914 togarann Maí og hefir gcrt þá út síðan, nema árin 1917—1920, er það seldi báða togarana og notaði fiskverkunarstöð sína tilaðverka fisk fyrir aðra. Togara Ijet það smíða, með sömu nöfnum — Apríl og Mai — aftur 1920, sem það hefir gert út síðan. Jes Zimsen er fæddur í Hafn- arfirði 13. april 1877. Ólst hann þar upp í foreldrahúsum, en fór 14 ára gamall til Danmerkur, þar sem hann rjeðist til verslunar- húss í Kolding, enjafnframtvinn- unni sótti hann verslunarskóla bæjarins. 1896 kom hann aftur til Reykjavíkur og lók að starfa við verslun föður síns þar. 1898 gerðist hann forstjóri vcrslunar- innar og kcypli hana 1903. Útgcrð byrjaði Jes Zimsen 1899 og gcrði þá út kúttcra til þorskvciða, cn þá útgcrð lagði hann niður, cr hann stofnaði fiskveiðahlutafjclagið Island. Mcðan hann rak smáskipaút- gerð, reisti hann fiskverkunar- stöð þá, sem fjelagið á nú og eignaðist, er það var stofnað. Timburverslun Árna Jónssonar. Frá því á söguöld hafa íslend- ingar orðið að flytja inn við til bygginga. Hefir svo alla tíð reynst, að islenskur viður var hvorki svo mikill nje sterkur að nokkru næmi, og rekaviður hefir lengst af verið af skornum skamti. — Heilar aldir liðu þó svo, að ekkert timbur var flutt inn, svo að tcljandi væri, og cr þar að finna upphaf torfbæja- sniíðar hjer á landi. Um langan aldur var það svo, að aðcins kirkjur voru bygðar af timbri eingöngu. En þcgar efnahagur batnar, einokun ljettir af og ötulir for- ingjar leiða þjóðina á braut sjálf- stæðis og framfara, ljcttir af þessum álögum bygginganna og nienn fara aftur að flytja inn timbur til bygginga en síðan sement og járn. Eftir að ísinn er brotinn, vex innflutningurinn hraðfara, næst- Um ótrúlega. Eitt af clstu og þektustu firm- um á sviði timbursölu er timburvcrslun Árna Jónssonar. Forstjóri verslunarinnar, Árni Jónsson stofnaði hana 1915 með Jóni Þorlákssyni verkfræð- ing. Skyldi verslunin aðallega flytja inn timbur, cn auk þcss aðrar byggingavörur. Tvcim ár- um síðar gckk Jcns Eyjólfsson byggingamcistari inn í firmað og hefir vcrið mcðeigandi síðan. Verslunin jókst mcð ári hvcrju, og var innflutningurinn síðasta ár orðinn sjöfaldur móts við það, sein firmað flutti inn fyrsta árið, en tifaldur, ef reiknað cr með það af timburvörum, scm firm- að hefir selt í heildsölu út fyrir Reykjavík. Firmað keypti í byrjun lóð, 600 metra á horni Vatnsstígs og Hverfisgötu. Hefir það siðan keypt nærliggjandi lóðir, og á nú lagerpláss, um 1600 fermctra að stærð. Fyrsta húsið, sem bygt var, var smíðað 1917, en í hitteð- fyrra var bygt stórt og vandað geymsluhús úr steinsteypu. Loks er nú verið að ljúka við byggingu á horni Vatnsstígs og Hverfis- götu, sem byrjað var á í fyrra. Það hús cr citt hið vandaðasta að allri gcrð. Eru þar allar full- komnustu vjelar til sögunar og heflunar á allskonar við. Auk þess er þar herbergi til gufuþurk- unar á öllum við, og eru þar not- aðar nýjustu og bcstu aðferðir og vjelar. Eins og gcfur að skilja er í loftslagi eins og þvi, scm er hjer á landi, mciri þörf cn clla fyrir vandaðan við. Sjerverslun í þeirri grein hefir því borið sig vel og notið vinsælda mcðai aknenn- ings, einkum þar sem ætíð liefir vcrið lagt alt kapp á að hafa vör- urnar sem bcstar og viðskiftin scm árciðanlegust. Verslunin hcfir nú lagerpláss undir þaki, sem er meira en 6000 kúbikmetrar. Mestur hluti viðar þess, er verslunin flytur inn, er frá Svíþjóð, einkum fura. Ann- ars er flutt inn alt timbur, hverju nafni sem nefnist. Eins og tekið var fram í byrj- un, er ekki eingöngu vcrslað með timbur, heldur cinnig annað ým- islegt til bygginga. Firmað hefir þannig cinkasölu á hinum al- þektu „Tilanhvilt"-vörum. Árpi Jónsson, scm ætíð hcfir staðið fyrir vcrsluninni, er fram- úrskarandi duglcgur maður og árciðanlegur. Hcfir hann langa rcynslu um timburvcrslun, þvi að hann var í þjónustu h.f. „Völund- ar" í níu ár, scm skrifstofustjóri, áður en hann fór að versla sjálf- ur. Hann hefir hvað cftir annað farið utan, bæði til að finna heppileg firmu til viðskif ta og til að gera innkaup. ^^^^^ m
Beinir tenglar