Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fįlkinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fįlkinn

						F Á L K I N N
Til  vinstri:  Marteinn  Lúter. — / miðið:   Uppreisnar-
bændur brytjaöir niður. — Til hægri: Thomas Miincer
guðfræðidoktor   og   fyrv.   aðstoðarprestnr.
TOMAS    AtVNCER

¦ nsonrLcJx    rrn   C"
•71        ITtflXQoft
BÆNDAUPPREISNIN
í ÞÝSKALANDI OG DANMÖRKU.
r^ANSKIR bændur hafa eigi unað
¦^*^ vel hag sinum undir stjórn Þor-
valdar Staunings og stundum verið
að halda æsingafundi og heimta
kjarabætur. Á þessum fundum vitna
þeir stundum í Skipper Klement og
bændauppreisnina á siðskiftaöldinni.
En fáir muna nú Skipper Klement
þó að vísu hafi nýlega verið reist
standmynd af honum í Álaborg, á
400 ára afmæli þess að hann var
hengdur.
BVER VAR SKIPPER KLEMENT?
Það hefir jafnan verið einskonar
dularhjúpur yfir þessu nafni og enn-
þá eru menn eigi sammála um hvers-
konar persóna hann hafi verið og
hvort liann eigi standmyndina skilið.
Klement var tekinn af lífi sem upp-
reisnarmaður, sem afvegaleiðari lýðs-
ins,   er   hann   hafði   æst   upp   gegn
aðli og ijensherrum. Það voru Jjens-
lierrarnir sem bælu þessa byltingu
niður og handtóku Klement og lögðu
hann á gaddabrík, ' fylgismönnum
hans til varnaðar. Skipper Klement^
var hvorki greifi, landeigandi nje*
veiðimeistari heldur nýtísku bylt-
ingasinni, sem var svo ógæfusamur
að vera nokkrum hundruð árum á
undan sínum tíma. Á hans tíð hafði
heimurinn ekki tekið þeim efna-
hagslegu stakkaskiftum að hann væri
viðbúinn að skilja hugsjónir Klem-
ents.
Siðbótin — hin andlega barátta
gegn rómversku kirkjunni — átti
rót sína að rekja til efnahagsbreyt-
inga einstaklinganna í þjóðfjelaginu.
Það var farið að bóla á iðnaði í
ljensherralöndum miðaldanna. Stór-
kostlegar   uppgötvanir   höfðu   verið
gerðar (púðrið og prentlistin) og
verslunin, sem elti iðnaðinn, hafði
myndað borgarastjett, sem var í and-
stöðu við ljensmannarjettindin. Púðr-
ið olli því, að virkjaborgir ljens-
mannanna voru ekki óvinnandi
framar. Prentlistin þýddi, að klerka-
stjettin hafði ekki lengur einkarjett
á lestri og mentun. Hin byrjandi
verkaskifting gerði einnig vart við
sig hjá mentamönnunum. Ný lög-
fræðingastjett tók embættin frá
klerkunum. En undir .öllum öðrum
stjettum stóðu bændurnir. Á þeim
Jifðu allar hinar stjettirnar: furstar,
aðalsmenn, "klerkar, embættismenn
og borgarar. Það kom út á eitt hvort
bóndinn var þræll fursta, aðals-
manns, klausturs eða bæjarfjelags.
Hann var allstaðar vinnudýr, ofur-
seldur dutlungum liúsbænda sinna.
Lengstum varð liann að þræla fyrir
þá, en af því, sem hann aflaði í fri-
stundunum varð hann að greiða tí-
und, rentur, skatta, Iierkostnað. Hann
T. v.: Trjeskurðar-
mynd af jóskum
uppreisnarmanni. —
T. h.: Johannes Ranz,
hershöfðingi þriggja
Danakonunga.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16