FÁLKINN zm^vKmæx ¦¦*$& Vitið þér ... ? Undir rykföllnum blöðum þyrni- irésins, sem skýldi fyrir brennheitri Afríkusólinni, sat Ruth Williams Khama, hin hvíta drottning negra- höfðingjans, á garðstól, meðan inn- íendar konur gengu fram hjá henni og staðfestu hollustu sína. Hún var hin hvíta drottning Bamangwato, nafntoguð um gjörvalla Afríku og eitt helsta vandamál breska heimsveld- isins. Hún var í 5500 míla fjarlægS frá London, þar sem hún var fædd og þar sem hún hafði fyrir rúmum tveimur árum hitt Afrikubúa aS nafni Seretse Khama , æSsta höfðingja Bamangwato ættflokksins í Bechu- nanalandi, bresku verndarsvæSi rétt fyrir norðan samveldislönd SuSur- Afríku. Ruth er föl, ljóshærS stúlka meS djörfung í hugsjónum. Hún er dóttir sölumanns í London, en sjálf var hún skrifstofustúlka hjá vátryggingar- fyrirtæki. Seretse var viS laganám í Oxford. Hann var gerður út af frænda sínum, sem fannst nauðsyn- legt, aS verSandi höfSingi Bamang- wato væri menntaSur maður. Ruth og Seretse urðu ástfangin hvort af öðru, og eftir fimmtán mánaða kynni giftust þau. Það var í september 1948. í ágústmánuði síðastliðnum kom Seretse mcð brúði sina til höf- uðborgar þjóðflokks síns, Serowe. Á hinu nýja heimili biðu Ruth mörg vandamál. Hinir fáu hvitu menn í Serowe forSuSust hana og frændi Seretse, sem hefði getað orðið henni trygg stoð, hefir snúist móti þeim. Hann óttast blóðblöndunina. BæSi Suður-Afrikusamveldið og SuSur- Rhodesía hafa bannað henni að stíga fæti sínum inn fyrir landamæri þeirra, svo að hÚT verður að halda sig í Serowe og nokkrum smáþorp- um í kring. í marsmánuði sl. fór Seretse svo til London til að leggja mál sitt fyrir nýlendumálaráðuneyt- ið. Allir vita hvernig þvi lyktaði. Hann hefir verið sviptur höfðingja- tign um nokkur ár og verið bannað að heimsækja ættland sitt. En Ruth hefir samt eignast vini í Afriku. ÞaS eru hinir innfæddu. Þeir virða djörfung hennar og skiln- ing á málefnum negranna. Þeim finnst hún réttlát drottning. Bkki alls fyrir löngu fór blaðakona að nafni Margaret Bourke-White á fund Ruth í Serowe og hafSi tal af henni. Ruth var þá í óða önn að búa sig undir fæðingu barnsins, sem hún á von á í júni. í Serowe búa 28000 manns í strá- þöktum moldarkofum. Aðeins örfá hús bera menningarsnið. Samt er Bamangwato þjóðflokkurinn, sem telur alls 100.000 manns, ekki óupp- lýstir villimennn. Þeir eru flestir bændur, sem reka talsverða verslun viðSuður-Afrikuveldið.Nokkrir vinna sem daglaunamenn i námum. í höf- uðborginni er kirkja, sem tekur 1200 manns í sæti, og sjúkrahús meS ev- rópskum yfirlækni, sem hefir tvo læknakandidata af Bantu-uppruna sem aSstoSarmenn. Þá eru og skólar í Serowe. Þegar Ruth kom til Serowe í ágúst í fyrra var reynt aS fá Evrópu- konur í borginni til aS kenna henni ýmsa siði þjóðflokksins, svo að þeir innfæddu tækju henni betur, en eng- inn fékkst til þess. Samt hefir Ruth tekist að vinna hylli negranna. Sem drottning verður hún aS vera stoS þeirra og stytta, þegar eitthvað bját- ar á, og reiðubúin til aS vernda þá og hjúkra þeim, hún verSur aS velja uppskerusöngvana og ganga fyrir hinum innfæddu konum meS vatns- ílátin á höfðinu. Hún verður að vera fyrst til þess að smyrja gólfiS meS kúamykju •— sem merki um hrein- læti. Hún verSur aS vera þaS sem hinir innfæddu kalla Mihuma Kghad'i, þ. e. a. s. „móðir okkar allra", sem vakir yfir velferð borgaranna. Ruth og Seretse eiga indælt heim- ili, íburðarlaust en vinalegt. Ljóns- húðir og hlébarðaskinn prýða gólf- in, en gluggatjöld hafa þau ei feng- ið eins og þau óska, því að þau fást ekki í Serowe, og Seretse hefir ver- ið meinað að kaupa þau í nærliggj- andi löndum. „Hvitu mennirnir eru á móti mér", segir Ruth, „af því að þeir vita, að ég hefi tekiS málstaS negranna." Og hún er gröm er hún segir: „Svo hafa þeir lækkaS kaup innfæddu hjúkrunarkvennanna til þess að geta hækkað kaup þeirra hvítu." Áður en Setetse fór hina örlaga- ríku síðustu ferð til London, þar sem honum var bolað frá konungs- að jafnvel óœfður ma&ur getur með áhaldi þessu hlaðið fleiri múrstein- nm á dag, en æfður múrari getur með gamla laginu? Það eru tveir ameriskir fyrrver- andi hermenn, sem hafa smíðaS þetta tæki, og er þíaS fyrst og fremst ætlað ovönum hleðslumönn- um, sem ætla að byggja fyrir sig sjálfir. TaliS er aS duglegur æfSur amerískur múrari hlaSi 1800 stein- um á 8 tíma vinnudegi, er hann notar áhaldið, en annars ekki nema 700. Svo að vinnusparnaðurinn ætti að geta verið mikill. að Kanada er meðal þeirra landa sem framleiðir mest af bláðapappír? í Quebec-fylkínu einu eru fram- leiddar yfir 2.500.000 smálestir af blaðapappír á ári og þaðan kaupa Bandaríkin pappír fyrir 165 milljón dollara á ári. Myndin er tekin viS Nipigonfljót, sem rennur lir samnefndu vatni nið- ur í Efravatn (Lake Superior). Þar sést hvernig farið er að þegar timb- urstokkarnir stíflast í fleytingunni. Þá verður aS sprengja „hnútinn" með dynamíti. Öllu þessu timbri er breylt í blaðapappir. tign, hafði hann látiS orS falla í þá átt, að hann yrði konungur í augum fólksins, hvað sem hver segði. Þeg- ar hann var kvaddur til London í þá ferS, var Ruth kvödd meS hon- um, en hún fór hvergi, þegar hún fékk ekki loforð bresku stjórnar- valdanna um að fá að hverfa aftur til Serowe, að þeirri ferð lokinni. Hinar innfæddu konur mátu þessa djörfung Ruth mikils og.komu í hóp- um til að veita henni hollustu sína. Þær komu syngjandi og cfni söngs- ins var þetta: „Þegar konungurinn kemur aftur heim, þá biðum við hans. Serctse á hunda. Þeir liundar eru Bamangwato fólkið. Drottning- in okkar færir okkur regn, og þá bJessast allt í landinu." hvernig Ameríkumenn áminna fólk um að aka ekki ógætilega? Myndin sýnir bíl steypast niður á götu frá 9. hæð í húsi, um 24 metra hæS. Þegar hann kemur niSur er áreksturinn ekki harSari en þó bifreið meS 100 km. ökuhraða hefði rekist á tre. Myndin er góð sýni- kennsla handa þeim, sem eiga bágt meS að stilla sig um að aka hratt. Þeir gera sér ekki alltaf grein fyrir hvað það getur kostaS, ef út af ber. að samkvœmt alþjóðasamningi má ekki skjóta nema 16.000 bláhveli á ári í suðurhöfum? — aS hvalurinn leggur til hráefni í smjörlíki, sápu, matvæli, andlits- smyrsl og ýmsar Iyfjavörur. — að hvalskiðin, sem forðum voru eftirsótt vara, vegna þess að liægt er að nota þau i „Hfstykki" og krínó- línur, eru einskisvirSi nú. — að af 18 hvalveiSistö-Svum í suðurhöfum eru 10 norskar? — aS tungan úr stórum hval veg- ur álika mikiS og fíll? Myndin er af hvalveiðiskipinu „Kosmos III." ÞaS er 25.000 smá- lestir aS stærS og kostaSi 20 milljón krónur. Hvahirinn er dreginn upp á þilfariS til skurðar gegnum opið, sem sést á skutnum á skipinu. *~~ Drekklö Egils-öl 'í
Beinir tenglar