12 FÁLKINN &&&)£)£ l£l£l£KC^ FRAMHALDSSAGA &&l£l£^l£^)£)£)£ ÞEGAR ATLANTIS SÖKK 22. >Í>Í>L)&)&)&)&)&)&)& EFTIR FRANK HELLER V ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ )g )4 lásuð fyrir mér, fjalla aðeins um fræöilega uiöguleika, en alls ekki um staðreyndir. Eg hefi óbrigðular sannanir, sem eng- inn lögreglumaður mundi neita að taka gild- ar, svaraði dósentinn. Eða réttara sagt: Eg hefi þá einu sönnun, sem hann mundi taka gilda umsvifalaust. Og hvað er það? spurði áheyrandi dósentsins forvitinn. Eg hefi fingraför morðingjans, tekin í votta viðurvist, svaraði Lutjens dósent. Fyrst nú kom annar svipur á andlit áheyrandans. Fíingraför tekin í votta viðurvist! hróp- aði hann. Hvernig fóruð þér að ná í þau, með leyfi að spyrja? Glæpamaður af svona tagi skilur ekki eftir fingaför í votta viðurvist! Nú eruð þér að gera að gamni yðar. Nei,' ég er alls ekki að gera að gamni minu, svaraði dósentinn. t gærkveldi þegar við vorum að snæða miðdegisverð kallaði ég á brytann og fól honum erindi. Hann átti að rétta morðingjanum matseð- ilinn, og spyrja t. d. hvaða ábæti hann ósk- aði að fá. Og síðan átti hann að koma með matseðilinn beina leið til mín. Nú varð stutt þögn. Eg skil, sagði áheyrandi dósentsins að lokum. Gljápappírinn í matseðlin- um átti að taka við fingraförum tilræðis- mannsins. Þér notið alltaf þetta ljóta orð: Morðingi. En það eru mörg fingraför á matseðli. Hvernig getið þér séð hver þeirra eru þau réttu? Eg lagði fyrir brytann að taka ónot- aðan matseðil og fara með hann sjálfur. Og brytar ganga alltaf með hanska, eins Gg þér vitið og það ættu morðingjar alltaf að gera líka. Aftur varð þögn um stund. Dósentinn ssgði: -- Að því er læknirinn segir mér þá eru bæði héraðshöfðinginn og óðalseigandinn úr hættu. Verkanir eitursins hafa ekki ver- ið miklar, og heilahristingurinn sem þeir fcngu af höfuðhöggunum, er að hverfa .... Það væri óviðkunnanlegt að þurf a að hitta þá eða hvað segið þér sjálfur um það? Áheyrandinn andvarpaði. Jú, það segið þér satt. Ekki síst þegar maður hugsar til þess að gamansemi óðals- eigandans verður líklega meiri en nokk- urn tíma áður, þegar hann nær sér aftur. Ja, hvað á maður að segja? Það sama sem Augustus keisari sagði undir líkum kringumstæðum, sagði dósent- inn. Plaudite cives, klappið fyrir mér, borgarar! Það er alls ekki bölvað, sem lokaorð i leiknum, sagði áheyrandinn. Verið þér sælir, herra Liitjens. Það hefir verið ein- staklega gaman að kynnast yður. Meðal annarra orða, hérna er plagg, eem ekki kemur mér að neinu gagni undir núver- andi kringumstæðum. Viljið þér gera svo vel og afhenda það þeim, sem mestan á- huga hefir á því. Hann rétti Liitjens blað og það kom undr- unarsvipur á hann er hann las það. En áheyrandinn opnaði dyrnar og fór út. Á A-þilfarinu, sem nú var fágað og ný- þvegið, hitti Lutjens vini sína. Skáldið Ebb var allur í uppnámi. Eg hefi fundið tilvitnunina, sem ég hefi verið að leita að! hrópaði hann. En ef þetta er rétt og ég veit að það er rétt þá mundi það ...... Þá mundi það kannske draga á eftir sér ályktanir, sem þér munduð ekki hafa látið yður detta í hug? sagði Lútjens. Ebb kinkaði kolli. Út á djúpið út í myrkrið!" sagði hann. Það stóð í niðurlagi bréfsins, sem að- vt.raði okkur um að glæpur mundi verða framinn um borð. Og þetta er næstsíðasta línan í hinu fagra kvæði Baudelaire: ,,Dauði skipstjóri": Út á diúpið út i myrkrið! Verður þetta vítisför? Og síðan? Eða uppstigning? Nú, hvað um það? Aðeins ef við eitthvað finnum nýtt. Og einmitt þetta kvæði heyrði ég ein- hvern lesa hér um borð. Gæti það verið sá sami sem ...... nei það er óhugsandi. Það er hugsanlegt! Og hann les kann- ske kvæðið einmitt núna, en aðeins með öðrum áherslum, sagði dósentinn. Röddin var svo einkennileg að Ebb brá við og hann horfði skelkaður á hann. Jafnvel banka- sljórinn hrökk við og fleygði frá sér vindl- iijum. Þeir biðu báðir þegjandi eftir því að Liitjens segði eitthvað meira. Og loksins gerði hann það. Hann fór áð segja frá sam- talinu sem hann hafði átt skömmu áður. Hann sagði ekki við hvern hann hefði talað, cn kallaði hann alltaf mótpartinn". Svo hélt hann áfram: Það sem frá byrjun hefir vakið for- vitni mína í sambandi við árásirnar hérna um borð er þetta, að ómögulegt var að sjá að sami tilgangur lægi bak við þær allar. Hver gat haft gagn af að koma jafn ólík- u.m mönnum ög Gundelach, Hambeck og von Post fyrir kattarnef ? Þessir þrír menn ]>ekktust ekki einu sinn, ekkert var sam- eiginlegt með þeim nema aldurinn, og varla gat hann gefið tilefni til árásanna. Þegar ég segi að ekkert annað hafi verið sameig- inlegt með þeim, Þá á ég við þá alla þrjá. En tæki maður Hambeck og von Post út af fyrir sig þá er ýmislegt sameiginlegt með þeim, meðal annars að hvorugur þeirra óskaði að kynnast Gundelach. Þeir voru, sem maður er vanur að kalla óvinir, ekki fjandsamlegir óvinir en samt .... Væri r,ú gerð aðgreining á tilfellunum og Gun.de- lach tekinn út af fyrir sig, hvað þá? Þá kom ymislegt til greina, sem íiafði þýðingu. í fyrsta lagi það, að Gundelach fannst á þröskuldinum að klefa sínum, en von Hambeck og von Post fundust inni í lok- uðum herbergjum. Það gat táknað að í fyrsta tilfellinu hefði ilræðismaðurinn ekki yfirvegað gerðir sínar fyrirfram, heldur hefði v.erið asi á honum og hann ekki þóst geta beðið þangað til maðurinn kæmist inn í klefann svo að hann sæist ekki utan frá. Næst kom annað kynlegt til greina. í tilfelli Gundelachs fundust aðeins brot úr glasinu með arabiska ilmvatninu. í hinum tilfellum fundust önnur glerbrot líka. Efnafræðingurinn, vinur minn, gat skýrt hvað þessi glerbrot táknuðu, að þau voru leyfar af sprungnum glerhylkjum, sem lewisit hafði verið í. Þetta gat aðeins útlagst á einn veg: illræðismaðurinn hafði sýnt mikla hugulsemi gagnvart fyrsta fórnar- lambinu sínu. I tilfelli Gundelach var að- eins um sár að ræða. I báðum hinum til- fellunum var líka gaseitrun, sem aðeins fyr- ir slembilukku varð ekki. mönnunum a'ð oana. Á þessari röksemdaleið var ein torfæra, og hún alvarleg. Læknirinn hafði haldið því fram að það væri óhugsandi að Gunde- lach hefði sjálfur getað veit sér áverkann, sem olli því að hann varð mevitundarlaus. Og hann hafði staðhæft það óhikað, að með- vitundarleysið væri engin uppgerð. Það er auðvitað mál að til þess að slá sjálfan sig í rot þarf bæði kjark og nákvæmni, því að ekki má miklu muna að áverkinn geti orð- ið manninum að bana. En kannske var ekki nauðsynlegt að gera ráð fyrir að slíkrar nákvæmni þyrfti með hjá manninum, sem gieiddi höggið. Ef hann hafði tekið hæfi- legt deyfilyf nokkru áður mundi meðvit- undarleysið koma af sjálfu sér, og læknir- inn sem fann hann með blæðandi sár á höfðinu mundi ekki gruna að ástæðan væri önnur en höfuðhöggið, einkanlega þegar hamarinn fyndist. Og hvað sem öðru 'leið þá varð að gera þessa tilraun. Þetta var eina leiðin, sem gat lukkast. Og ef hún hikkaðist hafði maðurinn fyrirfram beint öllum grun frá sér áður en hin tilræðin komu til sögunnar. En þau voru nauðsyn- leg að minnsta kosti frá hans sjónar- miði. Þau voru eini möguleikinn til þess. að hann gæti tryggt sér áhyggjulausa af- komu í ellinni. Fjárhagur hans var öm- urlegur. Það voru síðustu krónurnar hans sem fóru fyrir farmiðunum hans og frænda hans þriggja. Að hann bauð þeim með sér" var kannske tilkomið af tildurs- hætti þeim, sem einkenndi allt þetta glæpa- áform hans, en kannske var það góðsemin og ættræknin, sem réð úrslitunum um það. Kannske það er hugsanlegt hefir Sebastian hjálpað honum til að koma fyrir forngripunum í Casablanca og Dak- ar