JÓLABLAÐ FÁLKANS 1951 ^* £*£ £« £*£ £*£ £*£ &« £*£ £*£ £*£ £*£ £*£ £*£ 13 IðHEllÍi ' ' ¦¦': .¦;¦.¦¦¦.¦¦. ,:¦ ¦¦¦¦¦. ' . ; .::¦:¦'¦'¦¦¦,,¦' ¦ ; ¦.:::.::¦:¦¦.:.,¦ :;:.:;";.:.:,.: .',' >" ", • <-.V':.:V V: ,¦ i^ '¦W-.;..Wy^-.y\ÍW:- :: :; ¦ : : : : ¦ : ' : ..'••'¦ ' hæstu greinar. Hellar stórir og víðir i suðausturjaðri Borganna munu nú með öllu grafnir í sand. Allir eru sælir og sveittir, jafnt þeir, sem gengið hafa í klukkustund í Dimmuborgir og hinir, sem sleikt hafa sólskinið i Geiteyjarstrandarhrauni, þegar stigið er aftur í bílinn og för- inni haldið áfram. A Námaskarði. Hverjum skemmtiferðamanni, sem yfir Námaskarð fer er skylt að stíga þar út úr bíl og litast um. Slíkt útsýni, er þar getur að líta, hvort sem litið er til vesturs eða austurs, nærri eða fjarri, mun tæpast að finna annars staðar, og verður það aldrei með orð- um túlkað. "Við njótum hér hins fagra og myndauðga útsýnis stundarkorn. Austrið lokkar okkur meira þvi að þar erum við ókunnugri og þangað er för okkar heitið. í bláleitri hitamóðunni, sem er að leggjast yfir öræfin, grein- um við óljóst i fjarska austursins, fyr- irhugaðan náttstað okkar, Grímsstaði á Fjöllum. Brennisteinsþefurinn frá hverunum austan Námaskarðsins og hitunum í Námafjalli liggur í loftinu og veldur sumum óþægindum. Mér þykir hann allt af góður og hressandi. Austurfjöll. Bílhjólin leggja hvern kilómetrann af öðrum að baki okkar á hinum beina og slétta, nýlagða vegi yfir Austur- fjöll. Afstaða fjallanna í norðri og suðri breytist stöðugt og nýjar mynd- ir þeirra koma í ljós. Við ökum fram hjá Klaustrinu hans Fjalla-Bensa, en við gefum okkur tíma til þess að koma í Péturskirkju. E|kki eru þó tíðir sungnar þar að þessu sinni en nöfn okkar færum við inn i kirkjubókina, gestabókina, með hæfilegum formála. Péturskirkja er sæluhús, sem reist hef- ir verið við jaðar Nýjahrauns. Sæluhúsið við Jökulsá. Næsti áfangi okkar er sæluhúsið við Jökulsá gegnt Grímsstöðum. Það er steinhús með kjallara og lofti. Nú lætur að líkum að hlutverki þess sé að mestu lokið, er hin nýja Jökulsár- brú hefir verið reist hér nokkru sunn- ar. Allar þiljur eru hér útkrotaðar af nöfnum ferðamanna. Orð hefir legið á þvi, að reimt væri í húsi þessu, en ekki kemur það okkur þannig fyrir sjónir nú i aftanskininu og blíðviðr- inu. Steinsnar austan við sæluhúsið veltur Jökulsa fram í kolmórauðum straumsveipum. Virðist ófýsilegt að ferja hana hér á smáskel með hesta i eftirdragi, og þó öllu nöturlegast að hugsa til þess, að hafa þurft að hrekja hesta, heita og sveitta út i foraðið i misjöfnum veðrum, en sem betur fer gerist þess nú ekki þörf framar. Nokkrum kilómetrum sunnan við sæluhúsið og ferjustaðinn gamla er nýja hengibrúin yfir Jökulsá. Brúin er hið mesta og glæsilegasta mannvirki og mikilvægasti hlekkurinn, sem nú tengir Austur- og Norðurland. Við göngum yfir brúna til þess að skynja betur mikilleik hennar en við mund- um gera sitjandi i bilnum. Ofurlitið virðist mér brúin titra meðan hópur- inn fer yfir hana. T. v. útsýni af Námaskarði. I náttstað að Grímsstöðum. Við tökum gistingu að Grímstöðum og njótum þar hins besta beina og fyrirgreiðslu. Sönn alúðarfull islensk gestrisni mætir okkur hér enda þótt nú sé orðinn hér hinn mesti straum- ur ferðafólks og gestanauð leggist þungt á. Á rústum gömlu Grimsstaða á Fjoll- um liggur vegurinn um örfoka land fram hjá blásnum bæjarrústum. Þar stóðu Grímsstaðir hinir fornu allt til ársins 1900. Þá höfðu tungur rok- sandsins sleikt svo og sorfið tún og haga, að eigi var þar byggilegt leng- ur. Við stöndum á rústum Grimstaða hinna fornu. Þar sem nú vottar aðeins fyrir veggjahleðslum úr grjóti á blás- infti melöldu, reis áður stórbýli í grænu túni. Hérna, þar sem við stönd- um og virðum fyrir okkur leifarnar af hinum gömlu veggjum, léku börn áður að gullum sinum í grónum varpa. Innan þessara veggja lifðu og störfuðu horfnar kynslóðir i sæld og þraut. Nú tæpum fimmtíu árum eftir að hið forna býli hér var yfirgefið, má sjá þess merki, að uppblástur iands- ins hefur náð hámarki. Hinn lausi jarðvegur er að mestu fokinn burtu, og nýr gróður er byrjaður að festa rætur þar sem Grímsstaðatúnið forna var. Sá gróður mun mynda nýjan jarð- veg og binda svarðreipum þá rok- mold, sem að berst. Áfram, áfram þjóta hin æðandi hjól. Bíllinn skilar okkur hratt eftir hin- um sjálfgerða vegi til suðausturs. — Biskupsöxl, með landamærum Suður- Þingeyjarsýslu og Norður-Múlasýslu, er að baki. Víðidalsfjöll þokast fram hjá á vinstri hönd, eitt af öðru. Vegar- skarð opnast og er innan stundar að baki. Framundan er hásléttan um- Að ofan: Úr Dimmuborgum. Ljósm.: Þorsteinn Jósefsson. hverfis Möðrudal. Vopnafjarðarvegur liggur út af Austurlandsvegi nálægt fjórum km. vestan við Möðrudal. Það er þvi átta km. krókur að heimsækja Jón bónda, en öllum kemur saman um að í það sé ekki horfandi, aldrei sé krókur að koma í það Garðshorn. f Möðrudal. í hlaðvarpanum i Möðrudal stígum við úr bilnum. Dumbungsþokuloft morgunins er að breytast í léttskýjað- an himin. Sól skin i skýjarofum. Bjart er á fjöllum, þó hjúpar Herðubreið drottningarásjónu sína þokublæju. — Sólskin er á Kverkfjöllum og b.jarmi leikur yfir Vatnajökli. Fjallasýnin er heillandi fögur. Og þó er það annað og nær, sem hér vekur mest athygli mina. í gamla kirkjugarðinum er stein- hús í smíðum, kirkja, heimiliskirkja Jóns bónda í Möðrudal. Kirkja, sem hann er að byggja með eigin höndum, bókstaflega. Þessi nýja kirkja er kom- in undir þak nema turninn, hann er enn þá ófullgerður. Gler er komið i glugga og hurðin, sem cr aðfengin smíð, liggur í umbúðum inni i kirkj- unni og biður þess að verða sett á járn. Fornlegt altari úr gömlu torf- kirkjunni, sem Jón bóndi man frá bernskudögum sinum, málað grænt og rautt, hefir verið flutt i kirkjuna og prédikunarstóll stendur hægra megin í kórnum. Allt þetta sýnir Jón bóndi okkur og skýrir fyrir okkur hversu ramlcga sé búið um þ'ak kirkjunnar og glugga. Þessi kirkja á ekki að fjúka eins og timburkirkjan, sem hér stóð síðast. Jón lætur einnig orð falla um það, að einhver ráð muni verða með altaristöflu í kirkjuna, eitthvað af lérefti og litum sé til i Möðrudal. Þessi heimiliskirkja, þessi Jóns- kirkja, er að vonum ekkert stórhýsi eða íburðarmikil glæsibygging, þar sem hún nú stendur hálfbyggð, og auðvitað verður hún aldrei neitt :>:¦¦¦,¦;¦¦¦¦¦ ..¦:¦: . ¦:;y'--i^,-nmá;-& : ; , ¦ . . :,: . tVS'::St$;W:iMm0M T :-.¦¦'¦¦:¦ ¦¦ ¦'¦¦¦¦¦¦ i. . .. „Jónskirkja" í smíðum. Hof í Vopnafirði. LeiSi Kristjáns Jónssonar Fjallaskálds. Ljósm: Þ. Friðgeirs.
Beinir tenglar