JÓLABLAÐ FÁLKANS 1951 ^* &#£ £*£ &#£ &#g &#£ &#g &#£ &#& &#g £#£ £#£ £#£ 19 sagði hún hikandi, en það er nú aumt að vita af þér einum hér, veslingur, á sjálfum jólunum. Gerir ekkert til, sagði Daníel, ég er frískur, þú þekkir mig og veist að mér er sama. Gamla konan þagði um stund og horfði á manninn. Svo hristi hún höfuð- ið, þegar hann lokaði augunum og sneri andlitinu frá henni. En þegar hún fór, eftir að hafa boðið honum góða nótt, var eins og hann áttaði sig snöggvast og hann kallaði á eftir henni: Eg þakka ykkur annars fyrir allt gott. Svo sneri hann sér upp að þili og fór aftur að hugsa. Vindurinn gnauðaði við þak- skeggið lágt og raunalega og nærri því raunalegast af öllu fannst honum þó það, að jafnvel inn í þetta eymdarherbergi hans hafði Iæðst einhver örlítill og ó- skiljanlegur ilmur af jólum. Hann hafði borist gegnum veggina með klukknahringingunni eða þá, blátt áfram, orðið þar til úr engu? Nei, hann hafði orðið til í hans eigin sál, þar sem hann var geymd- ur ódauðlegur, meðan líftóran entist. Herbergið, andrúms- loftið, var ekki hið sama og það hafði verið um morguninn eða í gær, hin miklu jól voru einnig komin þar inn. Og þegar hringt var í síðasta sinn til kvöldsöngs klukkan sex, gat Daníel Davíðs- son ekki legið kyrr í rúminu leng- ur. Hann fór að klæða sig. Hann vissi ekki af hverju það var, en af einhverjum óskiljanlegum á- stæðum fór hann í bestu spjarirn-. ar, sem hann átti til. Hann þvoði svitann og óhreinindin af sér, hátt og lágt, fór í hrein föt, það voru engin skrautklæði að vísu, en þó þokkaleg, því að gamla konan hélt þeim vel við, eftir föngum. Hann kembdi hár sitt og skegg, þetta dökkbrúna, þunna alskegg, sem fór undarlega vel á fölu, teknu og mögru andlitinu. Hann vissi ekki, af hverju hann gerði þetta, ef 'til vill aðeins til þess að hátta svo strax aftur. Það var ekki laust við að hann svim- aði dálítið fyrst í stað, en hann hresstist við kalt vatnið og ræst- inguna. Og um það bil, er hringt var úr kirkju, fór hann út úr hús- inu, og lokaði því á eftir sér. Húsið var í útjaðri kauptúns- ins, og tók þá við strjál byggð,. út með firðinum. Smá kot, og langt á milli. Þegar Daníel kom út, stóð kuldagjóstur í fang hon- um, inn fjörðinn. Það var snjór á jörðu og talsvert frost, tungls- skinsglæta, en hálfskýjað loft. Einstaka stjarna blikaði í skýja- rofi. Það var ekki skemmtilegt jólaveður, en gat heldur ekki kall- ast slæmt vetrarveður. Daníel var yfirhafnarlaus, en hafði tref- il um hálsinn og vettlinga á hönd- um. Hvað var hann eiginlega að fara? Inni í þorpinu blikáði ljós í gluggum, en út með firðin- um var dimmt að líta, aðeins ein ljóstýra langt út frá. Sjórinn gnauðaði við klettana og utan við tangann heyrðust brimdunur. Sjórinn, já, sjórinn! Hann var ekki jólalegur í kvöld. Hrikalegur óð hann að landi og sleikti strönd- ina græðgislega. Daníel sneri sér frá ljósunum og hljóp við fót slóðann út með sjónum, beint á móti golunni. Hvert var hann að fara? Hann gerði sér enga grein fyrir því, en djúpt í meðvitund hans var þó einhver ásetningur, hrollkaldur og hryllilegur. - Það vor,u háir klettar utan við tang- ann. Þar náði aldan sér niðri frá opnum firðinum, þangað vildi hann komast. Fyrst um sinn þang- að. Hann var furðu hress magnleysið horfið, eða þá að hann fann ekki til þess. Frostgol- an var hressandi og myrkrið kuldinn og myrkrið hrakti burtu frá honum jólailminn, þarna úti í gjóstinum og geigvænni nóttinni voru engin jól. Aðeins dauð- inn beið þar, dimmur og dulur, endurlausnarinn allra kvala. Það var aðeins þessi eina Ijós- týra fram undan, er hann stefndi á. Þar fyrir utan var kolsvarta myrkur enda tók þá fljótt við tanginn og hamrarnir, óbyggðir og klungur. Hann þekkti það allt vel og vissi, hvernig það var. Hann vissi, meira að segja, alveg fyrir víst hvar á hömrunum hann ætlaði að nema staðar og------- nei, ljósið fram undan stækkaði nú óðum, það var lampi, sem hafði verið látinn út í glugga, bjart og fagurt Ijós, dálítil Betlehems- stjarna, sem hann stefndi á. Að vörmu spori var hann kominn heim að húsinu og á sama augnabliki staðnæmdist hann. Það var ysta húsið af svonefnd- um Útbæjum, og hann vissi hver bjó þar. Það voru mæðgur, þrjár kynslöðir hver fram af annarri, ung ekkja, móðir hennar og dótt- ir, sjö ára gömul. Faðirinn hafði dáið af voðalegu slysi, áð- ur en litla telpan fæddist. Það hafði hlaupið skot úr byssu guð minn góður! og á augna- bliki var það búið. Starfið stöðvað og lífið búið. Daníel staðnæmdist. Nú var ekkert nema myrkur fram undan. Hann var nú alveg kominn að stjörnunni ljósinu , hinu megin við litla húsið var ekkert aðeins tóm, gínandi tóm; jörð, haf og himinn rann þar saman í svartan óskapnað. Það var eins og heimsendir, þar sem allt hverf- ur og gleymist um eilíf ð. Þang- að lá nú leiðin, sú eina, sem var fær, úr þvi sem komið var. Þá heyrði hann eitthvert veikt hljóð innan úr húsinu. Hann lagði hlustirnar við, já, það var ekki um að villast, það var barnsgrát- ur. Það var barn að kjökra og veina þarna inni, ofboð aumingja- lega og ósjálfbjarga, barn, sem átti bágt. Hann hlustaði betur, æi, mamma, mamma, komdu, heyrðist honum barnið segja, og svo fór það aftur að gráta. X :¦¦¦¦.,.¦¦,. ¦¦¦,¦¦ .¦.¦¦ ;,'.¦¦: . .kv ¦¦,¦.¦.¦¦,:¦¦.¦¦.¦¦¦¦ ¦¦::¦:¦:¦ ¦ : ,¦¦¦¦ : ' : ¦ : :: ,, : ¦ . :::: ¦S^iÍKfSAÍHiVÍSV--,-: -ii:" ' 5 .:": í-i" V-ii" i ^ iWr ...... w-~ iiiP^pfei&w"