Fálkinn

						32 £#£ £*£ £*£ £*£ £*£ £*£ £*£ £** £** £*£ **£ £** *^   JÓLABLAÐ FÁLKANS 1951

LAR SEM eldgamall alfaraveg-

n urinn elti bugðóttan árbakk-

r ann, bæjarleið eftir bæjarleið,

stóð býlið Neðri-Kurppa í einum

króknum. öll bæjarhúsin í einum

hnapp á smágeira milli vegarins

og árinnar. Jarðnæðið hafði frá

öndverðu verið svo naumt, að

kynslóð eftir kynslóð hafði ekki

verið hægt að stækka túnið. Það

var eitthvað annað á Efra-

Kurppa. Það býli hafði verið sett

á hinn árbakkann, beint á móti

Neðri-Kurppa og reigði sig þar

yfir grannann, hátt upp í hlíð.

Og af því að undanfærið var nóg

á bakkanum þeim megin, hafði

jörðin stækkað og þanist út, svo

að nú var svo komið að líkast var

eins og húsin þar ætluðu að breiða

sig yfir grannabæinn, eins og

hæna, sem safnar ungum undir

vængi sér. Kannske hefir bæjar-

stæðið, að það var hærra en býl-

in í kring, lokkað húsbændurna

og gert þá svo hégómlega að þeir

rauðmáluðu hvert einasta þil,

jafnvel þau smæstu, og hvítmál-

uðu allar vindskeiðar og glugga.

En á Neðri-Kurppa var náttúru-

lögmálið látið ráða, og tönn tím-

ans fékk að vera pensill og velja

lit, sem alltaf var að breytast úr

gráu í gráblátt.

Þarna var þó engin öfund milli

bæja og engar nábúakritur. Á

Neðri-Kurppa fannst þeim sjálf-

sagt, að Efri-Kurppa þendist út,

úr því að undanfærið var þar á

annað borð. Og Neðri-Kurppa-

fólkinu fann að nágranninn ætti

enga sök á að honum hafði verið

holað þarna niður, milli vegarins

og árinnar, þannig að ekki var

nokkur leið til þess að flæða yfir

landamerkin.

Enda var ekkert út á nábýlið að

setja, það var eitthvað annað.

Vegurinn frá Efra-Kurppa niður

á þjóðveginn lá um hlaðið á Neðri-

Kurppa, og tengiliðurinn milli

bæjanna var brú, er Efri-Kurppa-

bændur höfðu byggt og héldu við,

og sem bar bæði kirkjuvagninn

og varningskerruna. Og brúin var

uppáhalds fundarstaður fólksins

begga megin á sumrin, og þar var

gaman að verja tómstundunum

til þess að pexa eða þó ekki væri

nema til þess að fárast yfir öllu

mótlæti lífsins eða þá — við há-

tíðleg tækifæri — að stíga dans-

spor. Sjaldan leið svo sumarkvöld,

að minnsta kosti húsbændurnir

hittust ei á brúnni og töluðu f áein

orð, um eigin hag en fátt um ann-

arra. Þeir höfðu eiginlega ekkert

til þess að leyna hvor fyrir öðrum,

þó að hvor ætti sína séreign, bæði

húsin og lifandi fé og dautt. Og

ekki var deilt um landamerkin,

þótt engir væri staurarnir í mörk-

um og stutt á milli bæjanna. Og

vinnubrögðin og óður lífsins voru

yfirleitt þau sömu, þó að augna-

gamanið væri annað. Það var ekki

EINO TIKKANEN:

FMOSKAMNIM

jafn reisulegt að líta húsin á

Neðra-Kurppa eins og hjá grann-

anum hinu megin árinnar.

—  Skyldi ekki vera orðið mál

að fara með beljurnar?

Þessari spurningu var líka skot-

ið fram þarna á brúnni eitt kvöld-

ið á miðju sumri. Og það var

hvell, gjallandi rödd bóndans á

Neðra-Kurppa sem spurði. Hann

var skrítinn karl með gamla snið-

inu, í grámórauðum vaðmálsföt-

um, sem sóknarfólkið þekkti jafn-

vel og gulgráu, nasbitnu og sól-

skældu vatnsleðursstígvélin hans,

sem alltaf voru á tifi en aldrei

stappandi.

Efri-Kurppabóndinn muldraði

svarið með bassaróm. Hann var

herðibreiður og fámæltur hrepps-

nefndarmaður, sem var orðinn

kunnur um alla sveitina að því að

vera f astmæltur, og eins f yrir það,

að hann gekk jafnan í dökkleit-

um búðarfötum, með skálmarnar

innan í hnéháum vatnsstígvélum.

—  Það er varla til neins að

bíða lengur — við höfum ekki

fleiri orð um það — best að við

tygjum okkur og þrömmum af

stað.

Svona samrýndust vaðmálsföt-

in og búðarfötin vel í ýmsum f jár-

hagsmálum þarna á Kurppabæj-

unum. Án þess að fleiri orðum

væri eytt að, var það afráðið, að

samkvæmt gömlum sið, skyldi

f arið með eina kú af hvorum bæn-

um í kaupstaðinn, eins og vant

var á þessum tíma árs, í einhverju

hléinu í mestu önnunum, þegar

borga þurfti kaupafólkinu jafn-

harðan og gott verð var á kjötinu.

Þessari venju hafði tíminn ekki

getað breytt, hún var boðorð

Efribæjarbóndans, sem þó var

alltaf að trana sér fram með alls

konar nýjabrum, ekki síður en

Neðribæjarbóndinn, sem ekki var

eftirbátur hans í búskapnum, þó

að hann yrði stundum óvenjulega

fljótmæitur, ef honum fannst að

nýjabrumið hjá hinum þyrfti at-

hugunar við eða það ekki ná

nokkurri átt.

Það var nokkurra mílna vegur

frá Kurppa í kaupstaðinn. Þess

vegna urðu þeir, sem fóru með

nautgripi í bæinn að leggja upp

að kvöldi, til þess að vera komnir

á leiðarenda í birtingu og geta

talað við stórgripakaupmennina,

sem ávallt mættu þeim í bæjar-

jaðrinum. Það þurfti ekki að taka

slíkt fram þarna á brúnni. Báðir

bændurnir hurfu án frekari mála-

lenginga heim til sín til þess að

hafa fataskipti, og búa sig undir

kaupstaðarferðina.

Geldkýr Neðri-Kurppabóndans

stóð ferðbúin, bundin við traðar-

hliðið, þegar Efri-Kurppabóndinn

teymdi sína yfir brúna og slóst í

hópinn skömmu síðar. Og svo

hófst lötur bændanna í kaupstað-

inn, samsíða þó að þeir héldu sig

sinn á hvorri vegarbrúninni með

sína kú.

Þarna höfðu þeir ágætt næði

til þess að hugsa bæði um eitt og

annað milli himins og jarðar.

Tækifæri hefði líka verið til þess

að ræða um landsins gagn og

nauðsynjar, en þó var engu

skemmra milli orðanna en kíló-

metrasteinanna, sem þeir fóru

hjá. Það var orðið svo langt síð-

an þeir höfðu talað út um allt,

sem þeir þurftu að tala um. Og

nú var komið fram yfir hátta-

tíma svo að þyngjast tók undir

fót. Það var líka mæðandi og

svæfandi að hlusta á eilífðar-

marrið í klaufunum á kúnum. Sér-

staklega reyndi þetta á Neðri-

Kurppabóndann, því að hann var

alltaf vanur að f ara á réttum tíma

í háttinn. Hann þurfti ekki að

fást við neitt fundavafstur eða

annað, sem nýi tíminn bar í skauti

sínu, og aldrei lét hann freistast

til þess að fara niður í kirkju-

hverfið á kvöldin, af því að hann

þóttist hafa orðið þess vísari að

það hefði haft næturgöltur í för

með sér hjá nágrannanum — og

svefn fram á dag.

Sólin hné til viðar, döggin fór

að falla og húmið færðist meira

og meira yfir. Froskarnir fóru á

stjá og komu í torfum úr fylgsn-

um sínum, skríðandi og hoppandi

upp á veginn. Þeim fjölgaði með.

hverjum spölnum og voru sífellt

hlamma sér á stígvél kúaferða-

langanna.

—   Svei attan. Það er meiri

aragrúinn af þessum kvikindum

hérna, sagði Neðri-Kurppabónd-

inn og rauf þögnina sem snöggv-

ast.

—  Það er svo að sjá — heil

torfa — af þessum ófreskjum,

sagði samferðamaðurinn.

Svo gengu þeir áfram, svo sem

tvo kílómetra, og þögðu. Hug-

renningar þeirra fóru hvor sína

slóðina. Þá rauf Neðri-bæjar-

bóndinn þögnina á ný.

—   Skrambi finnst mér það

skrítið, sem blöðin voru að segja

frá hérna á dögunum, að einhvers

staðar úti á hjara veraldar —

getur það hafa verið í Frakklandi,

ég man það ekki glöggt — sé fólk

sem étur froska.

—  O-svei! Það er fullgott í þá.

En það er sagt að einhvers stað-

ar séu étnir brekkusniglar og

kræklingur og meira að segja

svöluhreiður.

—  Ojæja, verði þeim að góðu

sælgætið, þessum Frönsurum.

Hvað heldurðu að fólk segði ef

við færum að slafra í okkur slepj-

uðum froskum?

— Æ, minnstu ekki á það, taut-

aði Efri-bæjarbóndinn og kipraði

saman varirnar.

Þá var orðabrunnurinn þurr-

ausinn um sinn nokkurra næstu

kílómetra veg. En eftir npkkra

hríð fitjaði Neðri-bæjarbóndinn

enn upp á því sama:

—  Þegar maður fer að hugsa

um það — ég meina froskaátið —

er það í rauninni svo fráleit fjar-

stæða? Mannskepnan getur öllu

vanist, segir máltækið — skyldi

hún þá ekki geta lært að tyggja

froska. Og víst er um það, að

minnsta kosti er það gamalla

manna mál, að hér hafi fólk étið

hismi og hrat, grápöddur og f jöru-

maðk — að maður nú ekki tali

um barkarbrauð og harpixkvoðu.

Svo að hver veit nema froska-

kjötið hefði komið sér vel þá,

eins og viðbit með skrælþurru

barkarbrauðinu?

—  Það er hugsanlegt að ein-

hver geti vanið sig á það, en ég

gæti að minnsta kosti ekki gert

það — fjanda kornið ef ég gæti

það, svaraði Efri-bæjarbóndinn og

til áherslu orðum sínum og til

þess  að  lýsa fyrirlitningu sinni