afturhaldssömum tilgangi, getur hún ekki náð fullum þroska. Almennt hlómaskeið listarinnar hefst ekki fyrr en listin er orðin sameign fólksins, i hinu stéttlausa þjóðfélagi. Vér getum sagt, að listin eigi sér f jórar aðalrætur i hinum félagslega veruleika. Þær eru þessar: Söguleg- ur uppruni, listræn tækni, listræn meðvitund og hug- myndalegt inntak. Eftir þessum leiðum sækir listin efni- við sinn í veruleika þjóðfélagsins. Þetta eru þær vogar- stengur, sem leiða hinar félagslegu þróunarstefnur yfir á heim listarinnar. Á fyrstu stigum mannlegs samfélags, á meðan afstaða mannanna til náttúrunnar var óbrotnari, afstaða þeirra hvers til annars einfaldari en nú, þá var líka beinna samband listarinnar við hinn félagslega veruleika. Fyrstu upptök listarinnar getum vér meira að segja rakið bein- línis til framleiðslustarfsemi mannsins. Sem dæmi um þetta má nefna vinnusönginn, i fyrstu einskonar Ijóð án eiginlegs sönglags, sungið i samfallanda við hand- tök og hreyfingar starfsins. Tilgangurinn var samstill- ing handtakanna, einkum ef um sameiginleg átök var að ræða. Enn i dag eigum vér róðrarsöngva, sláttuvís- ur og spunaljóð. Danzinn er hjá mörgum frumþjóðum ekki annað en eftirlíking af framleiðslustarfinu, dýra- veiðum, söfnun ætijurta og svo framvegis. Myndlistin hefir í upphafi það hlutverk að prýða þurftarhluti, svo sem leirker og vopn, og er þannig vaxin upp úr beinu sambandi við handiðnaðinn. Að því er snertir upprunalegasta form hennar, sjálfa skreytingarlistina, hefir þetta samband haldizt óbreytt til þessa dags. List og framleiðslustarf renna þannig að miklu leyti saman í eitt á bernskustigi félagsþróunarinnar. Jafn- ófullkomin er á þessu stigi aðgreiningin milli hinna ýmsu listtegunda. Þegar frummennirnir stigu sinn villta striðsdanz með ópum og bumbuslætti, til þess að sam- 284