Rauðir pennar

						lers: „Maðurinn er rándýr", eða í orðum Hitlers, að

sönnum foringja beri „að nota sér jöfnum höndum

ístöðuleysi og dýrseðli fjöldans", eða i orðum Göbbels'

um skoðanaútbreiðsluna: „Hvernig takmarkinu er náð,

skiptir engu máli", eða í kvæði eins af höfuðskáldum

þeirra: „Ég hata lýðinn, hinn lamda og tamda", eða

loks í þessari setningu annarrar skáldhetju: „Þeir, sem

vilja afnám styrjalda, eru hinir raunverulegu skaðræð-

isgripir menningarinnar."

Af þessum brunni eys hin „nýja" miðaldalist þriðja

ríkisins. Og sannarlega er útkoman eftir því: allsherj-

ar hrun og tortíming listarinnar meðal hinnar miklu

þýzku listaþjóðar.

List og öreigastétt.

Ef vér athugum tilveruskilyrði listarinnar innan auð-

valdsþjóðfélags nútímans, sjáum vér fyrst og fremst list,

Sem er einokuð af borgarastéttinni og ber öll hnign-

unareinkenni kapítalismans eins og brennimark á enni

sér. Vér sjáum lýðframandi list og listframandi lýð.

Vér hljótum að sannfærast um, að auðvaldsþjóðskipu-

lagið getur ekki framar veitt listinni eðlileg vaxtarskil-

yrði og að innan þessa þjóðfélags er hún dæmd til ei-

Íífrar tortímingar.

Hvað er það þá, sem getur bjargað listinni? Eigum

vér með borgarastéttinni að óska oss aftur í tímann,

aftur á byrjunarskeið auðvaldsþróunarinnar, þar sem

listin náði að vísu nokkurri blómgun?

Auk þess, að slík afturþróun væri óhugsanleg frá

sjónarmiði þróunarlögmála kapítalismans — það væri

engin lausn á vandamálinu. Borgarastéttin hafði hvorki

getu né vilja til að gera listina að sameign fólksins.

Borgarastéttin hafði ekki áhuga á útbreiðslu listarinn-

ar meðal fjöldans, nema að því leyti sem hún þjónaði

gróðahvötum bennar og andlegri undirokun fólksins —'¦

m