Rauðir pennar

						hann meö böðulshöiidum sínum, eins og þeir væru að

klappa honum. Einn þeirra glennir upp á honum munn-

inn, ræskir sig og hrækir ofan í kok á honum. Þegar

Múhsam selur upp af viðbjóði, er hann látinn grafa sina

cigin gröf. Það á að skjóta hann fyrir það, að hann hefir

svívirt hin miklu verðmæli hins þriðja rikis — gubbað

þeim.

En Múhsam er ekki skotinn, hann er ekki búinn að

þola nóg til þess, það er látið nægja að setja hann upp

við vegg, snúa baki að hermönnunum og hlusta á smell-

ina í byssugikkunum. En hvað það er gaman, að sjá

hvernig hann kippist við. Hláturinn brýzt út úr kokum

böðlanna eins og dýrsöskur. Nei, það er ekki hægt að

líkja neinu dýrshljóði við þann hlátur, hann bergmálar

allan þann ruddaskap, sem mannkynið hélt sig vera bú-

ið að leggja í fjötra á hinum seinfarna og erfiða vegi þró-

unarinnar.

Við lifum á miklum niðurlægingartímum. Heimsstyrj-

öldin var hræðileg reynslustund, en borið saman við það,

sem af turhaldið býður oss upp á nú, er hún eins og menn-

ingarlegt fyrirbrigði. Nú er allt í veði; það á að hrekja

manninn aftur á frumstig sitt, gera hann að dýri. Pining-

arsaga Miihsam, er táknræn. Þegar villidýrið var búið að

hrekja hann til yztu takmarka ruddaskaparins, stökk það

á hann og myrti hann. Hann var hengdur inni á kamri;

það átti að láta það líta svo út sem hann hefði framið

sjálfsmorð og niðurlægt sjálfan sig í dauðanum.

Erich Miihsam var göfugur og samboðinn fulltrúi nú-

tímamenningarinnar, hugaður og góðgjarn, andríkur

og byltingarsinnaður. Hann, menntamaðurinn, gjör-

sneyddur dýrslegum bardagaaðferðum, hlaut að verða

undir í baráttunni við villimennskuna.

En hann er upprisinn sem tákn og píslarvottur. Hinar

ógurlegu þrautir hans og dauði hans og þúsunda annarra,

hafa opnað augu manna fyrir hættu afturhaldsins. Það

kemur ekki lengur eins og ósýnileg drepsótt. Það stekkur

34