Rauðir pennar

						sem eníist honum til verka hans og því helgaði hann

henni starf sitt, ekki einasta i skáldritum sínum heldur í

látlausri baráttu fyrir frelsi hennar í ræðu og riti, og með

þvi að standa á verði gegn innlendum og erlendum árás-

um á samtök alþýðunnar. Það er því bara venjulegur

borgaralegur hégómaskapur, þegar borgarastéttin fer að

eigna sér hið heimsfræga nafn Maxim Gorkis, enda vildi

hún aldrei viðurkenna hann til fulls. Nóbelsverðlaunin

fékk hann aldrei. Kannski hefir borgarastéttin verið

minnug þess, sem hann ritaði um Naphta-iðjuver Nóbels

í Baku.

Það var ekki síður skapgerð Maxim Gorkis en ytri að-

stæður, sem gerði hann að öreigarithöfundi og bylting-

armanni en ekki að stofuprýði borgaranna. Maður þarf

ekki annað en lita á andlitsmynd hans til þess að sann-

færast um þetta, enda sagði gáfaður, íslenzkur alþýðu-

maður við mig fyrir skömmu: Á Gorki er ekki yfirstétt-

arandlit.

Það er ef til vill nauðsynlegt að rif ja upp fyrir sér nokk-

uð af æfiatriðum Maxim Gorkis til þess að rökstyðja bet-

ur það, sem að framan hefir verið sagt.

Alexej Maximvitsj Peschkoff (Maxim Gorki var rit-

höfundarnafn hans) fæddist 16. marz 1868 i Nishni-

Novgorod við Volgu. Fjögra ára gamall missti hann föð-

ur sinn og byrjar þá fyrir honum hörkulegt líf i fátækt.

Fyrir augu hins tilvonandi skálds bar fátt annað en ömur-

leiki allsleysisins, kryddaður áflogum drukkinna manna

og smánarlegri meðferð á þeim, sem minni máttar voru.

Sjálfur varð hann snemma fyrir þeirri reynslu hvað fá-

tækir lítilmagnar verða að þola. Hann varð til dæmis á

hverjum degi að safna tuskum og öðrum úrgangi á sorp-

haugum bæjarins og selja til styrktar heimilinu, og fékk

af því mikla háðung hjá skólasystkmum sínum, svo við

sjálft Iá, að hann héídist ekki við i barnaskólaimm. Frá

þessum bernskutímum átti hann aðeins eina hjartfólgna

endurminningu, endurminninguna um ömmu sína, sem

41