Rauðir pennar

						„ávarp til alþjóðar", þar sem hann sannar, að stjórninni

hafi verið kunnugt um friðsamlegan tilgang verkamann-

anna og því væri þetta ekkert annað en yfirlögð morð.

Avarpið komst þó aldrei fyrir almenningssjónir og Maxim

Gorki var handtekinn. En þá dundu svo harðskeytt mót-

mæli á stjórninni frá flestum menningarlöndum Evrópu,

að hún sá sér ekki fært að gera honum annað verra en

senda hann í útlegð til Riga og hafa hann þar undir lög-

reglueftirliti.

I október stofnaði Maxim Gorki bolsivíkablaðið „Novaja

Shisn", en Lenin, sem þá kom heim frá útlöndum, tók

brátt við ritstjórninni og 1906 sendi flokkurinn Maxim

Gorki til Ameríku i fyrirlestraleiðangur.

Um þetta leyti var rússneska stjórnin að leitast fyrir

um lán erlendis, þvi allt var i kalda koli eftir ósigurinn

við Japani.

Maxim Gorki var tekið með kostum og kynjum i út-

löndum, en hann svaraði því með því að skrifa blaðagrein

með fyrirsögninni: Veitið rússnesku stjórninni ekkert lán.

Samt varð franska stjórnin til þess að veita lánið og

Maxim Gorki skrifaði þá flugritið „Fagra Frakkland",

sem kom af stað þvilíkum gauragangi í Frakklandi, að

blaðamenn, prófessorar og stjórnmálamenn kepptust um

að úthúða hinu vanþakkláta skáldi, sem þeir hefðu gert

svo mikið fyrir, meðan það sat tugthúsað í föðurlandi

sínu. Einn blaðamaður gat þess, til þess að sýna hvílika

fórn hann hefði fært Maxim Gorki, að hann hefði keypt

sig inn á eitt leikrit hans fyrir fimmtiu franka.

Þessu svaraði Maxim Gorki í opnu bréfi og kvaðst ekki

hafa neitt að þakka þeim fyrir af því, sem þeir teldu nú

eftir að hafa gert: „Samkvæmt sannfæringu minni erum

við féndur — ósættandi féndur___  Stjórn Frakklands

og auðmenn þess hafa lánað Nikolai Romanoff fé til þess

að halda uppi blóðugum aftökum, stéttadómum og alls-

konar dýrslegri kúgun.....Þið segið: Við elskum Maxim

Gorki, en ég segi ykkur, herrar mínir, að fyrir heiðarleg-

45