ara en það, að þeir telja þessa undirbúningsstofnun alger- lega óþarfa og sérstaklega sem deild við háskóla þjóðar- innar. Þessir menn hafa óneitanlega mikið til síns máls. Hvað sem segja má um mikilvægi prestsstarfsins, þá hlýt- ur öllum að koma saman um það, að það er svo einfalt og óbrotið, að ekki virðist þurfa neina æðri menntun til að leysa það af höndum. Til að framkvæma hina venju- legu helgisiði útheimtist álika lestrarkunnátta og nú er krafizt af 10 ára barni. Og ræður margra mætra presta eru ekkert meira en laglegur prófstíll við unglingaskóla,. og ritvillur mega vera eins margar og hver vill. Það er því eðlilegt, að margir segi sem svo: Hvað á þessi guðfræðideild að þýða? Hví er ekki sjálfsagt, að allir frjálslyndir menn geri kröfu til þess að deildin verði lögð niður? Meira að segja ættu ófrjálslyndir menn líka að geta gert þessa kröfu af sjjarnaðarástæðum. Og sumir segja: Fyrst guðfræðideildin er nú einu sinni starfrækt og meðan hún er starfrækt, er þá nokkur ástæða til þess fyrir frjálslynda menn að vera að skipta sér af þvi, hvernig hún er starfrækt, hvaða kennslukraftar veljist að henni, þar sem verkefni hennar er i raun og veru ekki neitt? Ég vil leyfa mér að gera nokkrar athugasemdir við svona lagað- ar raddir. Ég hefi tekið það fram, að ég ræði hér ekki ástæðurnar fyrir því, að ríkið heldur kirkjunni enn á örmum sínum. En ég vil þó benda á það, að á þeim árum, þegar rætt var i alvöru um aðskilnað ríkis og kirkju, þá var til á meðal frjálslyndra manna það sjónarmið, að ekki væri rétt af menningarlegum ástæðum, að ríkið sleppti hendi sinni af kirkjunni. Og þeir rökstuddu álit sitt á þessa leið: Enn eiga trúarbrögðin svo mikil ítök í sálum mikils hluta þjóð- arinnar, að ef rikið sleppir hendi sinni af kirkjunni, þá er opnuð leið fyrir óvandaða og hálfbrjálaða leikprédikara að atast i fólkinu og koma upp ýmiskonar sérbrjálsemis- trúarflokkum, sem eru allstaðar ein hin ógeðslegasta land- plága, þar sem þeir gera vart við sig. Við íslendingar höf- 75
Beinir tenglar