Rauðir pennar

						ljós frjálslyndis og víðsýnis. Það glitti hvergi i eina ein-

ustu sjálfstæða hugsun, það ljóraði hvergi fyrir einum

einasta fróðleiksmola. Það kom hvergi í ljós, að hann

hefði hlotið harnaskólamenntun, hvað þá meira, að öðru

leyti en þessu, að maður, sem ekki hefir einu sinni hlot-

ið barnaskólamenntun, hefir vit á því að vera ekki

áo' trana sér fram með hluti, sem hann hefir enga hug-

mynd um. Hið æðra nám þessa studíósusar theologiea

hefir haft þau ein áhrif að svipta hann þvi lítillæti hjart-

ans og þeirri tilfinningu fyrir volæði andans, sem er ein

hin algengasta dyggð hinnar óupplýstu alþýðu.

Nú hefi ég það eftir mjög góðum heimildum, að mað-

ur þessi sé „ljósið" í guðfræðideildinni, bæði hvað gáfur

og lærdóm snertir. Nú er vitanlega ekki hægt að gefa

guðfræðideildinni beina sök á því, þótt þangað veljist mið-

ur gefnir menn en í aðrar deildir Háskólans. En það er

fullkomlega hægt að gefa deildinni sök á því, ef nem-

endur fara þaðan heimskari, fáfróðari og þröngsýnni

en þeir koma þangað.

Og þeir sem fylgzt hafa með í því, sem kennarar guð-

fræðideildarinnar hafa talið sér sæmandi að láta frá sér

fara nú í seinni tíð, þeir þykjast sjá ástæðurnar fyrir

þeirri staðreynd, að nú á siðustu árum hefir ekki komið

einn einasti nemandi frá guðfræðideild Háskólans, sem

vakið hefir á sér eftirtekt fyrir fræðimennsku og and-

ríki, en þeir, sem fram hafa komið, eru hreinræktuð sýn-

ishorn hinnar kreddufyllstu þröngsýni. Síðan séra Har-

ald leið hafa deildarkennararnir ekki látið frá sér fara

eitt einasta orð, sem benti í þá átt, að þar væru að starfi

menn, sem með stöðu sinni hefðu tekið það að sér að

helga sig fræðimennsku á sviði trúarbragðanna, ekki ein

einasta lína til menningarlegrar uppbyggingar á einu

einasta sviði, — allt sem frá þeim kemur eru sauðfróm-

ar, nautheimskar, guðrækilegar hugleiðingar, hreinrækt-

uð ástvalzka. Og nú á allra síðustu tímum hefir það

birzt í skýrari og átakanlegri mynd en nokkru sinni fyrr,

80