þessi ungi fræðimaður hefir fundið sameiginleg með öll- um deildum og öllum öldum kristninnar, fyndust einn- ig í einhverjum myndum í einhverjum öðrum trúarbrögð- um, þá má aumingja maðurinn að lokum standa yfir þeirri staðreynd, að hann hefir eytt öllum þessum tíma og erfiði til að búa sig undir að skrifa um atriði, sem alls eklci er. til og hefir aldrei verið til. Sannfærist hann hinsvegar um það, að þessi sérkenni séu til og þegar hann hefir fært sönnur á, að svo sé, þá er hann loks búinn að leggja grundvöllinn að aðalefninu. Þá er eftir að skrifa um þetta sérkenni, þróunarsögu þess frá fyrstu tið til hinnar síðustu, höfuðblæbrigði þess og samband þeirra blæbrigða við atvinnulega og þjóðfélags- lega þróun á hverjum stað og hverjum tíma. Ég hefi farið fljótt yfir sögu og aðeins gripið á nokkr- um aðaldráttum fyrri hluta verkefnisins. Nú ætla ég alveg að sleppa síðari hlutanum. En hver sæmilega skýrt hugsandi maður sér þegar, hve verkefni þetta er hverjum manni gersamlega óviðráðanlegt á nokkrum mánuðum, ef hann á að gera því þau skil, sem samvizku- samur fræðimaður getur sætt sig við. Það kemur því í ljós, að prófessorarnir, sem verkefnið velja, hafa ekki hugmynd um, hvað í verkefninu felst eða engan minnsta skilning á því, hvernig fræðimanni er samboðið að taka á fræðilegum efnum. Þeir, sem þekkja prófessorana og hafa hlustað á þá nú í seinni tíð, geta líka farið nærri um það, hverskonar ritgerð þeir muni ætlast til að samin sé. Það á að vera prédikun um yfirburði kristindómsins yfir öll önnur trúarbrögð", sonarsamband hins kristna manns við föðurinn á hæðum", kærleiksanda kristindómsins". Það á að rubba upp einhverjum guðræknivaðli, sem ekki á í neinu skylt við fræðimannlega rannsókn. Ég ætla mér ekki þá dul, að hægt verði að fá þvi fram- gengt, að guðfræðideild Háskólans verði visindaleg stofn- im í anda og sannleika, eins og henni ber þó að vera sem 84