Allir forðuðust að anza honum, þegar hann reyndi að sá korni uppreisnarandans i hug þeirra. Heimilisfólkið var kúgað fyrir fullt og allt. Hann reyndi að hæna að sér son sinn i þeim tilgangi að ná honum frá henni; hann gerði hann að trúnaðarmanni sínum, en hann komst að þvi að húsfreyjan hafði allt upp' úr manni sínum, sem þeirra fór á milli. Þannig missti hann til dæmis þau einu f járráð sem hann hafði. Hann sagði syni sinum frá þvi, að hann ætti nokkrar krónur hjá hinum og þessum, sem hann hafði fyrir löngu selt smávegis en ekki fengið borgað ennþá. Hann hafði það uppskrifað i gamalli vasabók og bað son sinn að ná þvi inn fyrir sig; hann ætlaði að hafa það til að gripa til fyrir neftóbak og fleira smátt. En sonur hans hafði þá sagt henni frá þessu. Hún tók vasabókina og fór aðheimta þetta inn sjálf, og ekki sá hann eyri af því, en fékk bara skömm fyrir eftirgangssemina og ávitur hjá skuldunaut- unum, sem voru nágrannar hans og gamlir kunn- ingjar. Einn sagði: Ekki grunaði mig það, að þú mundir fara að kref ja mig um þetta litilræði eftir mörg, ár, núna, þeg- ar ég á ómögulegt með að borga það og þú ert orðinn blindur. Blindur! Hann þurfti auðvitað endilega að vera að minna hann á það, sem honum leið aldrei úr minni í vöku. Þeir þyrf tu að vera blindir einn dag þessir menn, eða bara eina klukkustund, til þess að þeir skildu þessa regin hörm- ung. Það er ekki nóg að sjá ekki blessað ljósið, geta ekki horf t á hluti og andlit, sem maður þekkir og elskar. Það er ekki bara þetta svarta niðamyrkur, sem umlykur mann eins og blaut voð og vitundin um, að þetta breytist aldrei; heldur er það hið andstyggilega bjargarleysi, að geta ekki hreyft sig óhikað og notað líkamskraftana. Aflið dvín og skrokkurinn fúnar allur af ótta og getuleysi, og sálinni hnignar dag frá degi, það er eins og hún sé að læðast á burt; hún hefir engan áhuga, getur ekkert ályktað af eigin $9