Rauðir pennar

						eins og — segjum Vilmundur Jónsson landlæknir, fengju

að reyna það á sínum eigin skrokk, hvað slíkt hefði að

þýða. Þeir voru ekki allir róttækari þýzku jafnaðarmenn-

irnir, sem nazistar börðu til bana vegna skoðana þeirra.

Þegar athugað er, hvað hægfara jafnaðarmenn eiga

sjálfir i hættu, ef fasisminn skyldi sigrast á lýðræðinu í

heiminum, hlýtur maður að undrast þá rótgrónu óvild

til Sovétríkjanna, sem einkennir afstöðu margra af for-

ingjum þeirra. Maður freistast til að láta sér detta í hug,

að afstaða þessara manna sé sprottin af einhvers konar

vanmáttarkennd. Þeir sjá, að i Rússlandi hefir hinn

byltingarsinnaði sósíalismi framkvæmt það verkefni, sem

bin hægfara jafnaðarstefna reyndist ekki fær um að

leysa af hendi. Þeir sjá, að með sinum byltingarsinnuðu

aðferðum hefir Rússum tekizt að framkvæma þeirra eig-

in stefnuskrá, á meðan þeir með sinni hægfara jafnaðar-

mennsku misstu jafnvel sin öflugustu vígi í gin fasismans.

Sú vanmáttartilfinning, sem af þessu skapast, snýst yfir

í andúð eða jafnvel hatur á þeim aðiljanum, sem þeim

bæri einmitt að elska af öllu hjarta. Þetta er ekki óalgengt

sálrænt fyrirbæri. Þó eiga þessir hlutir sér yfirleitt dýpri

og pólitískari rætur, eins og greinilegast kemur fram í

herferð þeirri á hendur Sovétrikjunum, sem málgögn

hægfara jafnaðarmanna viða um heim hófu i sambandi

við málaferlin i Moskva, illu heilli, samtímis því sem naz-

istar i Þýzkalandi hertu sína sovétfjandsamlegu sókn.

Þessi herferð var runnin undan rifjum nokkurra forystu-

manna Alþjóðasambands hægfara jafnaðarmanna (II.

Alþjóðasambandsins), sem er svo ólánsamt að hafa á

þessum alvarlegu tímum eignazt alveg sérstaklega aftur-

haldssama stjórn. En tilgangurinn var fyrst og fremst sá

að hnekkja samfylkingarhugmyndinni, sem um þessar

mundir vinnur síaukið fylgi meðal áhangenda alþjóða-

sambandsins, fylgi, sem hlýtur að aukast enn að sama

skapi sem þeir kynnast betur hinni nýju rússnesku stjórn-

arskrá. Það er því engin tilviljun, hvernig aðalmálgagn

117