GtSLI ÁSMUNDSSON HINIR HLUTLAUSU MENNTAMENN. I. Úr öllum áltum steðja nú erfiðleikar og vandamál að hinni íslenzku þjóð. Hún þarf að taka afstöðu til þeirra allra, sumra tafarlaust, sumra innan skamms. Og vanda- mál nútímans eru flókin fyrir sjónum fólksins. Talsmenn hinna ýmsu þjóðmáJastefna boða sínar lausnir, sem marg- ¦ar hverjar ganga í þveröfuga átt hver við aðra. Þjóðin veit, að framtíð hennar er undir þvi komin, hverja lausn- ina hún velur, hún veit, að sé ein lausnin rétt, er önnur hraparleg villa. En hvað er rétt og hvað er rangt, það er hin mikla spurning, sem margur á erfitt með að svara af eigin ramleik. Á slikum alvörutímum kemur það ein- kennilega fyrir, að sá hópur manna, sem öðrum fremur hefir aðstöðu til að kunna skil á því, sem um er deilt, menntamennirnir, skuli draga svo mjög að kveða upp dóm sinn. Mikill hluti menntamannanna hefir enn ekki tekið opinberlega afstöðu tiJ þeirra deilumála, sem nú eru ákafast rædd, mála sem varða efnalega og menningarlega framtíð þjóðarinnar, varða sjálfstæði manna og frelsi. Þetta tómlæti er því einkennilegra, að menntamenn þessir eru flestir nákunnugir af eigin reynd hinni hörðu lífsbar- áttu, sem meginþorri þjóðarinnar verður að heyja, eru 136