Rauðir pennar

						En rannsókn hins síðara atriðis leiðir óhjákvæmilega

til óvenju alvarlegrar staðreyndar. Samfélagið setur al-

þýðuæskunni stólinn fyrir dyrnar.

Æskulýðurinn vill fá að vinna í hinum venjulega tvö-

falda tilgangi allrar vinnu, vinna sér til viðhalds og sér

til vaxtar. En atvinnuleysið vex innan þjóðfélagsins og

margir þeir, sem atvinnu fá, þurfa oft að standa i harð-

vitugum deilum, i fyrsta lagi til þess að fá vinnuna í

upphafi, i öðru lagi til þess að verða ekki sviptir þeirri

vinnu, sem þegar er fengin, í þriðja lagi til þess að fá

sæmilegt kaup fyrir vinnu sína, og i fjórða lagi til þess

að láta ekki hafa af sér á einhvern hátt umsamið kaup.

Og þetta heldur áfram og þetta færist í vöxt. Alþýðu-

æskan veit vel, að framtíðardraumar hennar rætast ekki

i skýjum uppi né i töfrahöllum, heldur við verkfærin, á

vinnustaðnum, i skólanum, i viðfangi við list og vísindi,

í stuttu máli sagt: á sviði hins starfandi lifs. En þegar

til á að taka, er aðgangur mjög takmarkaður, oft með

öllu bannaður.                                                                 ;

Og afleiðingin af atvinnuleysi æskunnar eða hinni rýru

atvinnu, t. d. æskulýðsins i sveitum, er m. a. sú, að

menntabrautinni er að mestu lokað fyrir þessum mennt-

þyrsta hópi. Þetta er næsta staðreyndin, svo fagnaðar-

rík sem hún er, sem hin spyrjandi æska rekur sig á,

Og þá er skorin sár taug ¦—• oft svo sár, að enginn get-

ur ímyndað sér, nema sá einn, er sjálfur reynir.

Ný er þessi saga ekki að vísu, en hún er að verða ó-

venju tíð. Skýrslur menntaskólanna, þær síðustu, segja

sína sögu um stéttaruppruna hinna væntanlegu embætt-

ismanna og menntaleiðtoga. Hver sem vill getur þeim

blöðum flett. Hvað dvelur alþýðuæskuna ? Hvað veldur,

að svo fá nöfn úr þeim stóra hópi sjást á blöðum þeim,

og fer fækkandi.

! Alþýðuæskan veit bezt sjálf, að eigi veldur þar um ó-

fýsi hennar. Og hún spyr, hversvegna þrengd séu t. d.

inntökuskilyrðin   inn   í   Hinn   almenna   menntaskóla   i

163