Rauðir pennar

						Sigurður las það fyrir okkur og lýsti það upp. Haun gat

í stuttu viðtali gert okkur heita af áhuga fyrir efni, sem

okkur hefði annars þótt engu máli skipta. Þannig, í við-

tali, er Sigurður Nordal enn meiri töframaður en í verk-

um sínum.

Og hvaðan kemur þessi hæfileiki Sigurðar, að geta

kveikt líf i forna og dauða hluti? Þið munuð svara, að

hann sé meðfæddur, heyri til listræns upprunaleika i

sálinni. Og hver skyldi þora að neita því? En Sigurður

hefir líka þroskað þennan hæfileika, betur en flestir

aðrir Islendingar hafa átt kost á að gera. Hann hefir

sjálfur, við kynningu á öðrum þjóðum, lífi þeirra og

listgáfu, eignazt bókmenntaskilning sinn og þá viðsýni

hugans, sem þarf til að gefa hverjum hlut lifandi gildi.

Hann eignaðist þroska sinn erlendis, hóf hæfileika sina

í nýtt veldi, kveikti við eld stórþjóðanna skilning sinn

á listrænum efnum. Sá skilningur var það, sem hann

lýsti upp með íslenzka bókmenntasögu. En um leið hóf

hann lika þau islenzk verk, sem hann gerði að viðfangs-

efni sínu, í nýtt veldi, og tengdi þau nánar heimsborg-

aralegum skilningi. Og þar með kem ég að öðrum höf-

uðþættinum i starfsemi Sigurðar Nordal, — auk þess

að veita íslendingum aðgang að þeirra eigin bókmennt-

um — þeim, að afla íslenzkum bókmenntum nýs álits

og skilnings með öðrum þjóðum. Það er ómetanlegt, sem

hann hefir gert fyrir íslenzka menningu út á við, mest

í kyrrþey, þannig, að Islendingum er mjög ókunnugt

um. Og hefir Sigurður jafnvel notið meiri skilnings er-

lendis en hér heima. Út á við hefir hann einmitt verið

einn glæsilegasti fulltrúi islenzkrar menningar, sem við

höfum getað kosið okkur.

Enn eitt vil ég nefna. Það eru ekki aðeins hin sögu-

legu efni, menningararfurinn, sem Sigurður hefir endur-

lífgað. Hinn nýi innlendi bókmenntagróður hefir mætt

skilningi og aðhlynningu hans (þó að á síðustu árum

hafi það ekki eins komið fram  opinberlega).  Enginn

182