írnum. Þarf ekki annað en minna á réttinn til vinnu. En auk hans veitir hin nýja stjórnarskrá Sovétríkjanna rétt til hvíldar, rétt til menntunar, jafnrétti karla og kvenna, jafnrétti allra ríkisborgara af hvaða kynstofni og þjóðerni eða hverrar trúarskoðunar, sem þeir eru. Öll þessi rétt- indi eru ávextir af sigri sósialismans, hinni friðsamlegu uppbyggingu, sem hefir þroska mannsins en ekki styrj- aldir að æðsta takmarki. Hálf önnur öld er liðin frá þeim degi, 26. ág. 1789, er franska þjóðþingið samþykkti Mann- réttindaskrá sina. 1 stjórnmálasögu þessara 150 ára er ekkert til, sem kemur að þýðingu til jafns við frumvarpið að hinni nýju stjórnarskrá Ráðstjórnarlýðveldanna" (Emil Ludwig). Það er hin þroskaða alþýða við fram- kvæmd sósíalismans, er skapar sér með hinni nýju stjórn- arskrá frjálst umhverfi, heilbrigt samfélag til að lifa og starfa í. Sjálf myndun þessa samfélags felur í sér nýtt menning- arstig. Hin mikla, langþráða ósk mannkynsins hefir verið sú, að því auðnaðist að ná þvi valdi yfir lögmálum nátt- úrunnar og sins eigin samfélags, að það gæti útrýmt böli fátæktarinnar, skapað hverjum einstakling sama rétt til lifsins, atvinnuleg og menningarleg skilyrði til að njóta og ná æ fullkomnari þroska. Þessi mikla ósk er nú að rætast í Sovétríkjunum: tákn þess er hin nýja stjórnar- skrá. Um leið og sjálf myndun sósíalismans felur í sér nýtt menningarstig, veitir hann síbatnandi skilyrði til allrar andlegrar starfsemi. 1 öllum greinum fleygir henni hið örasta fram, á hverju sviði mannlegrar þekkingar, í vis- indum, bókmenntum og listum. Einmitt hið fyrsta, sem menn hljóta að veita athygli, er það hvað umfangsmikil og alhliða menningarstarfsemin er i Sovétrikjunum, og i öðru lagi, hvað allur almenningur hefir mikinn áhuga fyrir henni og hefir gert hana að sinni eign. Öll vísinda- starfsemi, ekki einungis hagnýt heldur fræðileg, er kom- 21?