Rauðir pennar

						læðingi, og eiga sinn mikla þátt i stórvirkjum sambands-

rikjanna. Ávextir þessa koma m. a. fram i glæsilegri f jöl-

breytni menningarlífsins. Innihald sósíalismans krystall-

ast í ýmsum myndum hjá hverri þjóð. I hinu friðsamlega

samstarfi ríkjanna nýtur hver þjóð hezt krafta sinna og

hæfileika með því að þroskast eftir sinum eigin lögmálum.

Og það er sósialisminn, með afnámi þjóðkúgunar i hverri

mynd, sem veitt hefir hina fullkomnustu möguleika til

þessa. Það er efni i margar hækur að lýsa því, hvernig

atvinnulif og menning hefir blómgazt hjá hverri þjóð fyr-

ir sig innan Ráðstjórnarlýðveldanna. Margar þeirra hafa

risið úr algerðri niðurlægingu og menntunarleysi til auð-

ugt atvinnulifs og fyrstu þátttöku í menningarlifi. Mörg

þjóðabrotin hafa t. d. fyrst eignazt ritmál við myndun

Sovétrikjanna. Hin þjóðernislega vakning innan Sovét-

ríkjanna á grundvelli hins friðsamlega samstarfs allra

sambandsþjóðanna undir skipulagi sósialismans hefir

lyft Grettistökum. Hin fullkomnasta rækt, meiri en dæmi

þekkjast til, er lögð við öll þjóðleg sérkenni, i félagslífi,

siðum og menningu. Útgáfu- og bókmenntastarfsemi

hverrar þjóðar vex með byltingahraða. Á rithöfundaþing-

inu i Moskva 1934 fékkst ljóst yfirlit um bókmenntaafköst

Sovétþjóðanna, hið lífræna samband við skáldskap þeirra

allra og jafnframt sérblæ hans hjá hverri þjóð. En þó

speglaðist þjóðleg fjölbreytni Sovétbókmenntanna fyrst

verulega í sumar á rithöfundaþinginu, sem haldið var i

Minsk á Hvíta-Rússlandi. Því miður er ekki rúm til að

skýra frekar frá því.

Rétt er að geta um i þessu sambandi, hve einstök rækt

er Iögð við sögulegan arf hverrar þjóðar innan Ráðstjórn-

arlýðveldanna. Öll þjóðleg fræði (sagnir, ævintýri, þjóð-

kvæði o. s. frv.) eru stunduð af mesta kappi, einkum sið-

ustu árin. Þó gildir ekki fræðimennskan ein, heldur er

samtímis séð um að láta vinna úr þessum efnum. Skipu-

lagslegar rannsóknir fara fram á hverju sviði. Skáldin t.

d. kynna sér þjóðkvæðin, með það fyrir augum að ná

219