derlin, Dante, Shakespeare, Servantes, Beethoven, Mozart, Schubert, Rembrandt, eru allir i hávegum hafðir i Sovét- ríkjunum, verk þeirra þýdd, lesin, flutt og túlkuð í skól- um eða öðrum menntastofnunum. Óneitanlega er svo kom- ið, að minning Goethe t. d. er í betri varðveizlu hjá al- þýðu Ráðstjórnarrikjanna en nazistum Þýzkalands, er afskræma hana í augum þýzkrar alþýðu. Og Shakespeare, sem virðist orðinn of stórbrotinn höfundur fyrir England og Ameríku,.nýtur áreiðanlega dýpra skilnings á leiksvið- um Sovétríkjanna en annars staðar. Verk hans ná þar sivaxandi útbreiðslu. Andrúmsloft sósíalismans er í heild sinni orðið svo gerólíkt þvi, sem við þekkjum úr auðvaldsheiminum, að erfitt er að gera sér grein fyrir því. Samtímis því að hatur, bölsýni og eyðing gagnsýrir allt líf annarraþjóða,blómgast friðsamlegt samstarf og menningarríkt líf, fullt af gleði og bjartsýni, með Sovétþjóðunum. í því alvörunnar myrkri, þeirri hatursins kyngi, sem við könnumst svo vel við, væri óhugsandi að sá gróður gæti þrifist, sem nú sprettur svo ört í Sovétrikjunum. Það er t. d. óhugsandi möguleiki í auðvaldsríki, að slíkar umræður um list, efni hennar og form, gætu upptekið svo heila þjóð mánuð- um saman, eins og átti sér stað í Sovétrikjunum í sumar. í dagblöðum, tímaritum, skólum, verksmiðjum, á sam- yrkjubúum, var list i skáldskap, söng, byggingum hið heita, almenna umræðuefni. Jafn brennandi áhugi heillar þjóðar fyrir listrænum efnum er vafalaust óþekkt fyrir- brigði í sögunni. En þetta er sönn spegilmynd af hinni nýju menningarblómgun, hinum lifandi þjóðagróðri i Sovétríkjunum. í stuttu máli: i skjóli hins nýja skipulags sósíalismans og friðarstefnu hans sprettur upp hið auðugasta og fjöl- breyttasta menningarlíf í Ráðstjórnarrikjunum. Þó er hér ekki aðeins um glæsilega nýbyrjun að ræða, heldur einnig framhald menningarinnar, eins og hún hefir birzt í mestri fullkomnun hjá öðrum þjóðum. 1 Sovétríkjunvim heldur 221