Rauðir pennar

						um vopnlausir. Það eru þessir menn, sem gera heims-

menningunni það gagn, sem við rithöfundarnir getum

aðeinslátið okkur dreyma" (Alþbl. 24. sept. 1936). Ragn-

ar E. Kvaran tekur i sama streng. Og þetta eru aðeins

dæmi um það, sem orðin er ríkjandi skoðun meðal allra

frjálslyndra og heiðarlegra rithöfunda i heiminum. Þeir

sjá og skilja, að kraftur samfylkíngarinnar er það eina

vald, sem hindrað getur ofbeldi fasismans, þeir kom-

ast að sömu niðurstöðu og forystulið alþýðustéttarinnar.

Hinsvegar er ofmikið yfirlætisleysi i þeim ummælum

H. K. Laxness, að rithöfundarnir geti ekki annað en

látið sig dreyma um það gagn, er alþýðan gerir menn-

ingunni. Þeir gera langtum meira. Þeir berjast nú veru-

lega með í sterkri fylkingu, og það ekki aðeins með

leiftrandi hvatningum, með vopnum andans, heldur bein-

línis á sjálfum vígvöllunum. Fjöldi beztu menntamanna

Spánar berst i dag með vopn í hendi hlið við hlið verka-

mannanna, þeir hafa margir getið sér hetjuorðstir, sum-

ir eru f allnir í vörn menningarinnar, réttlætisins og f rels-

isins, sem öll spánska þjóðin í einni sameinaðri fylkingu

berst nú fyrir til lokaúrslita. Þegar út í sjálfa úrslita-

hriðina er komið, þá skilja allir, að það er til aðeins

ein leið: sameiginleg barátta allra, jafnt alþýðu og

menntamanna gegn sameiginlegum óvini:   fasismanum,

Hin vaxandi samtök menntamanna og sérstaklega

kynning þeirra og samstarf við alþýðuhreyfinguna, hefir

haft ósegjanlega frjóvgandi áhrif á alla menningarstarf-

semi þeirra, og orðið um leið mikill styrkur fyrir sam-

fylkinguna. Mér er þessi starfsemi kunnugust á bók-

menntasviðinu. Þrátt fyrir hinar erfiðu aðstæður, sem

lýst var að framan, er um glæsilegan vöxt að ræða, vold-

ugt framhald þeirrar stefnu, sem „Rauðir pennar"

skýrðu frá í fyrra.

Rithöfundafélögunum til verndar menningunni hefir

vaxið mjög fylgi og þróttur. Þau hafa eignazt mikinn

f jölda tímarita og annarra málgagna um flest lönd. öfl-

230