um nútímans. Þessi verk spretta úr djúpum þjóðfélag- anna, mögnuð lífskrafti þúsunda og milljóna. Mætti sýna þess mörg dæmi, hvernig samfylkingin hefir gætt yngstu verk skáldanna nýju Iífi, nýrri bjartsýni og snilld. Hin mikla bókmenntahreyfing, sem Rauðir pennar" fluttu boðskap um í fyrra, rís eftir árið af þyngra djúpi en áður, og það er rýmra innan vídda hennar. Er þá menningin í hættu, eða er ótti manna tilefnis- laus? Það væri ábyrgðarleysi að loka augunum fyrir þeirri yfirvofandi hættu, sem menningunni er búin af fasismanum og næstu styrjöld. Eyðingaröflin eru sterk og þau eru að verki um allan heim, fasisminn hefir færzt í aukana, gerzt ófyrirleitnari en nokkru sinni fyrr, hann svifist engra hermdarverka, og hann hefir þegar byrj- að heimsstyrjöldina með uppreisninni á Spáni. Hann ógnar lífi og menningu hverrar þjóðar. Til varnar eru Ráðstjórnarríkin, hið mikla vígi frelsisins og mannrétt- indanna, sterkara með hverju ári. Til varnar er sam- fylking hinna vinnandi stétta, ýmist mynduð eða í sköp- un hjá þjóðunum. Sovétríkin og samfylkingin eru þau öfl, sem allir unnendur menningarinnar verða að byggja á vonir sínar og traust, ef sigur á að nást yfir fasism- anum, ef takast á að vernda menninguna. Það er komið undir samtakamætti alþýðunnar, alþjóðlegri samfylk- ingu allra menningarvina, hvort menningin ber sigur af hólmi i heiminum. Hætta fasismans er geysileg, en hann er ekki ósigr- andi. Samfylkingin er það máttarvald, sem brotið get- ur fasismann á bak aftur. Fljótt á litið getur hann virzt á sigurleið. Hann hefir unnið Abessiníu, hann vinn- ur Spán, hann tekur hvert landið af öðru, heyrast ýms- ar bölkveðnar raddir láta uppi. En hvers virði er sigur fasismans í Abessiníu? Tekst honum yfir höfuð að kúga þjóðina til undirgefni? Og skyldi ekki sigurinn á Spám verða fasistunum dýrkeyptur? Og hver halda menn i 235