Rauðir pennar

						öldinni. En þó er þetta ekkert hjá þeim voða, sem ís-

lenzkri menningu er búinn, ef fasisminn brytist hér til

valda. Hann myndi hér sem annars staðar leggja alla

menningarstarfsemi i rústir, taka hana algerlega i þjón-

ustu kúgunar og ofbeldis, afskræma minningu beztu

menningarfulltrúa islenzkrar sögu, spilla fyrir þjóðinni

verðmætum hennar. Við erum ekki ánægðir með þau

menningarskilyrði, sem þjóðfélagið veitir okkur, en við

viljum þó allt til vinna, að vernda þau fyrir fasismanum.

Svo hjartfólginn er okkur menningararfur þjóðarinnar,

list þeirra Jónasar og Bjarna, Þorsteins, Matthíasar, Step-

hans G. Stephanssonar, allra þeirra stórmenna, sem heit-

ast hafa þráð frelsi og menningu þjóðarinnar, að við

viljum ekki láta misnota þennan arf, viljum t. d. ekki

heyra þjóðsönginn okkar sunginn yfir gröf frelsisins á

Islandi. Þá borgaralegu menningu, sem skapazt hefir á

öldinni, viljum við heldur ekki láta glatast. Við vilj-

um halda öllu því frelsi sem er í skóla- og uppeldis-

málum, við viljum engar nýjar miðaldir yfir þjóðina.

En við vitum, að öll íslenzk menning er í veði, jafnt

hin borgaralega og verklýðssinnaða, ef fasisminn kæm-

ist á. Og fyrir þessu verða menntamenn þjóðarinnar

að opna augun í tíma.

En er þá engin menningarbarátta háð í landinu? Jú,

vissulega. En hún er aðallega háð af mönnum, sem

þjóðfélagið vildi helzt neita um tilverurétí og jafnvel

ofsækir. Sjálf menntamannastéttin, meginhluti hennar,

er með afbrigðum værukær. Hún hefir enn ekki rumsk-

að við fasismahættuna. Hún sinnir í hæsta lagi sinni

arfteknu menningarstarfsemi, en hún heyir enn enga

menningarbaráttu, starfar einangruð frá þjóð sinni og

lífshræringum umheimsins. Það eru fyrst og fremst

skáld og rithöfundar þjóðarinnar, þeir sem skipað hafa

sér til liðs við alþýðuhreyfinguna, sem verulega menn-

ingarbaráttu heyja fyrir íslenzku þjóðina. Sú barátta

er því einkum háð á bókmenntasviðinu, en þar er líka

238