Vaka

						[vaka]                             VILJINN  OG VERKIÐ.                                   261

vorið, get eg ekki heimtað af neinum, að þær vakni upp

við lykt af sviðnu horni.

Eitthvað svipað er með léleg kvæði, þar sem höfiuad-

arnir hafa séð dýrð fegurðarinnar i huga sér, en hrostið

mátt til þess að lýsa henni með orðum. Þegar þeir sjálf-

ir lesa sín eigin verk, vekja þau, fyrir mátt hugartengls-

anna, hjá þeim endurminningu þeirra sælustunda, sem

andinn var yfir þeim. Þeir verða hrifnir af sinum eigin

orðum, þó að þau sé ekki fyrir venjulegan lesanda ann-

að en hvumleitt gjálfur. Hvorugir skil.ja aðra. Af þess-

ari ástæðu er engin furða, þó að mörg skáld, og það

jafnvel stundum stórskáld, sé ekki óhlutdrægir dómar-

ar sinna eigin ljóða, einkum nieðan þau eru nýkveðin og

skammt að minnast, hvernig þau urðu til. Það þarí ekki

að vera af neinni hégómagirnd né eigingirni. Þeir lúta

sálarfneðis-Iögmáli,  sem þeir ráða ekki við.

III.

Hinir fáu útvöldu, góðskáldin og þjóðskáldiu, eiga allt

í senn, andagiftina, viljann og máttinn. Reynsla þeirra

fylgir orðum þeirra, svo að þeir knýja hvern góðan les-

anda til þess að endurlifa hana, kynslóð eftir kynslóð,

öld eftir öld. Og samt reynist jafnvel þessiun óskniögum

listarinnar, cf vel er að gáð, leiðin frá huga og hjarta til

handar og penna einatt furðu löng og krókótt. Yerk

þeirra verða næsta misjöfn, og þeim tekst ekki allt af

hezt, þegar þeir stefna hæst. Einmitt skáldunum af guðs

náð mun oft finnast, ef þeir eru nægilega smekkvisir

og strangir dómarar, að það dýrðlegasta, sem fyrir þeim

hefur vakað, hafi þeir aldrei getað sagt, svo að til hlítar

sé, og ókveðnu kvæðin sé jafnan fegurri en hin kveðnu.

Þó að þeir virðist einvaldar i öllu víðlendi tungunnar,

rúinar hún ekki ýtrustu reynslu þeirra.

Á hinn hóginn er það ekki allt af víst, að góður skáld-

skapur sé runninn upp af verulegum innhlæstri. Það her

ósjaldan við, að Ieiknin að fara með  hugsanir, mál  og