26(i SIGUBÐUR XORD'AL: [vaka] En þetta er fremur fágætt. Og hvað sem því líður, hai'a skáldin gott aí' að gera sér grein fyrir, að hæstiréttar- dómurinn um verk þeirra verður allt af kveðinn upp af lesöndunum. Þó að þeim skjátlist oft og einatt, sumir sé allt of lítilþægir, sumir of íhaldssamir og ófúsir að viðurkenha nýja og óvænta hluti, þá eru verkin fyrir þá gerð og þeir skera úr því að lokum, hvað lifir. Það gelur þá ekki einungis komið fyrir, að lítils verði metiu verk, sem skáldin trúðu mest á, tieldúr lika hitt, að önn- ur verði hafin til vegs og virðingar, sem höfundárnir sjálfir töldu slnámuni. V. Það virðist mega ráða af þeim f,jölda af kvæðabókum, þeim fjölda af nýjum ljóðskáldum, sem sprottið hefur hér upp á siðasta áratug, að mikil alda af skáldlegum innblæstri gangi nú yfir Islendinga. Hið bundna mál hel'ur alla daga verið tungumál guðanna", það mál, sem mönnum hefur verið eðlilegt að mæla, þegar and- inn kom yfir þá: guð er sá, sem talar skáldsins raust. í þessari ljóðagerð ber lítið á sérstöknm boðskap eða tilgangi, tækifæriskvæðunum fækkar, yrkisefnin eru sótt í sálarlíf og tilfinningar skáldanna sjálfra. Og það er bágt að sjá, hvað knýr þessi skáld til þess að yrkja, nema það sé innri þörf. Nauðalítið af lofi eða frægð, fé eða frama, fellur í skaut þeirra. Jafnvel hinn bezti skáld- skapur er hér ekki í slíkum hávegum hafður sem áður var. Dómar almennings um nýjasta skáldskapinn eru yfirleitt miskunnarlausir. Áður voru íslendingar framar öllu bókmenntaþjóð, og bókmenntirnar voru lítið annað en kveðskapur og fróðleikur. Nú eru komnar til sögunn- ar nýjar bókmenntagreinir, skáldsögur, ritgjörðir (essays), ýmiss konar vísindi, nýjar listir, hljómlist og myndlistir, en einkum hafa þ.jóðinni opnazt nýjar leiðir í framkvæmdum, sem draga að sér krafta hennar og at- hygli. Hún lifir meir í starfi, sem fullnægir henni, og