Vaka

						274                                       VILM.  JÓNSSON:                                  [vakaT

að leita endurbótanna. Þar á meðal eru ný lyf og sum

næsta gagnleg, göraul lyf endurbætt, hin verkandi efni

þeirra einangruð eða gildi þeirra ákveðin vísindalega

(lyfin standardíseruð), ný og ný form fundin til þess

að gera verkunina tryggari eða til þess að lyfin geym-

ist betur, séu meðfærilegri og þægilegri i flutningum og

handhægari fyrir læknana, að ógleymdu því, hve mikið

er unnið að því að gera þau hreinlega og snyrtilega úr

garði og aðgengileg fyrir sjúklingana, sem eiga að nota

þau eða neyta þeirra.

Á meðan þessu fer fram, má segja, að iðnaður lyf-

salanna standi í stað. Aðferðir þeirra margar eru langt

aftan úr forneskju og sömuleiðis lyfin, sem þeir eru

látnir malla. Mörg þeirra, ekki sízt dropar, vötn og

seyði, eru harla óvísindalegur samsetningur. Má stund-

um draga í mikinn vafa, hvort þau innihalda nokkuð

eða ekkert af hinum eiginlegu verkandi efnum, og því

síður verður fullyrt um styrkleikann, svo að skömmt-

un þeirra hlýtur jafnan að verða hið mesta handahófs-

verk. Ekki er heldur langt að minnast, að það komst

upp um eina ævagamla og vinsæla lyfberjategund, að

hún gekk heil niður af sjúklingunum, og eru slík feikn

jafn vel ekki eins dæmi.

Lesandanum til frekari skýringar á mismuninum á

gamalsdags og nýtízku lyfjum, má taka þorskalýsið

okkar til dæmis. Fyrir langalöngu þóttust menn fá

reynslu fyrir því, að það væri hollt, einkum börnum og

unglingum, og að það kæmi í veg fyrir eða læknaði

beinkröm. Um hið síðarnefnda voru þó vitnisburðir

stundum ósamhljóða og skoðanir skiftar, en þó ekki

svo, að læknar misstu almennt trú á því, sem bein-

kramarmeðali, og hefir það jafnan verið og er enn not-

að lyfja mest við þeim sjúkdómi. Þangað til fyrir fáum

árum töldu menn þorskalýsi þorskalýsi og gerðu engar

aðrar kröfur til þess en að það væri óþrátt og nokkurn-

veginn tært. Nú vita menn, að gildi þorskalýsisins, sem