Vaka

						330                               ÓLAI'Ult  LÁÖ.USSON:                           [vaka]

anna, sem þarna eiga að hai'a verið*). Þá munu enn-

fremur allmargir af þessum bæjum hafa skift um nafn,

þó eigi hafi þeir verið fluttir. Landnáma sýnir, að oft

hafa nöfn þau, er bæjunum hafa verið gefin í fyrstu,

breytzt og önnur komið í þeirra stað. Magnus Olsen hef-

ir bent á það, að 15 landnámsbæir, sem heita -staðir,

eru kenndir við syni, sonarsyni eða jafnvel sonarsonar-

syni landnámsmannsins, cr bjó þar fyrstur**). Þessir

bæir hafa borið annað nafn í fyrstu, sem nú er gleymt.

Eins getur verið, að gamla bæjarnafnið eitt hafi geymzt í

Landnámu. Þá er og vafasamt, hvort sum þessara nafna

eru bæjanöfn, eins og þegar sagt er, að Sóti, landnáms-

maður í Vesturhópi, hafi búið „undir Sótafelli"***), eða

Úlfur hafi búið „undir Skrattafelli" í Reykjadal* * * *). Loks

eru nokkur tortryggileg bæjanöfn í Landnámu, þ. e. nöfn,

sem virðast vera búin til, til þess að gjöra grein fyrir þvi,

hvar menn, sem sagnir hafa gengið um, hafi átt heima.

Þegar öll þessi kurl koma til graí'ar, þá verða líkurnar

minni, sem ella kynnu að verða leiddar af Landnámu, um

það, að byggð landsins hafi verið meiri á landnámsöld en

síðar. Ei' sagnirnar um landauðnina ai' plágunni væru

eitthvað nærri rcttu lagi, þá ættu að sjást ótvíræð merki

hennar í bréfum frá 14. öld og í yngstu sagnaritunum,

t. d. Sturlungu, sem rituð er af samtíma mönnum, og

því má ætla, að varðveitt hafi bæjanöfnin réttari en

t. d. Landnáma, sem rituð er öldum eftir landnámstíð.

í heimildum þessum ættu tugir, jafnvel hundruð bæja

að vera nefndir, er eyðzt hefðu til fulls i plágunni. En

þar verður allt annað uppi á teningnum, er að er gætt.

I Sturhingu eru nefndir í kringum 560 bæir. 1 þeirri

tölu telst mér til að séu einir 14 bæir, sem ekki verður

*)  Árb. fornl.fél.  18$6,  14—16,  11—42,  1904,  17;  A.  M.:  Jarða-

bók IV., 379.

**) Ættegárd of* belligdom, 68.

*•*) Landn. III. — 1.

****)  Landn. III. — 19.