Vaka

						[vaka]                   ÚR  BYGGÐARSÖGU   ÍSLANDS.                        339

þá sögn Laxdælu, að Hrúlur hafi þokað bústaö sínum

eftir sættiua, því Hrútsstaðir stóðu sunnan hryggjarins,

en Kambsnes norðan. Liggur þessi sögn Landnámu vafa-

laust til grundvallar sögn Njálu, þeirri er áður var nefnd.

Þessir athurðir niunu hafa gjörzt um 950, og hefir

þá allur syðri hlutinn af landnámi Dala-Kolls enn ver-

ið óbyggður. Jarðirnar, seni þar eru nú, Kaldakinn, Þor-

steinsstaðir, Lækjarskögur og Þorbergsstaðir hafa eigi

byggzl fyr en síðar. Allt eru þetta lögl)ýli og gömul

byggð. KaJdakinn, Lækjarskógur og Þorbergsstaðir eru

nefnd í Sturhmgu, og Þorsteinsstaða er getið í máldaga

Kvennabrekkukirkjn um 1375*). Virðist það sennilegast,

að þessar járðiir hafi eigi byggzt fyr en eftir daga Hrúts,

í fyrsta lagi seint á 10. öld. Hrútsstaðir voru smábýli á

síðari öldiim, 12 hundriið að dýrleika. Hrútur átti

fjölda barna, 10 syni og 10 dætur, að því er Laxdæla

hermir**) og Landnáma nafngreinir 15 syni hans og 5

dætur***). Varla mun hann hafa búið á 12 hundraða

koti með þá ómegð. Þorbergsstaðir eru nálega samtýnis

við Hrútsstaði. Þeir eru stærri jörð, 24 hundruð, og hafa

orðið aðaljörðin. Hrútsstaða er aldrei getið á miðöldun-

um, og getur það bent til þess, að þeir hafi þá verið í

eyði. Ef til vill hefir bærinn verið fluttur að Þorbergs-

stöðum, og skift þá um nafn. Einn af sonum Hrúts hét

Þorbergur. Má geta þess til, að hann hafi byggt Þor-

bergsstaði fyrstur, og að þeir séu við hann kenndir.

Eftir sætt þeirra bræðra lágu saman lönd Hösk-

uldsstaða og Hnitsstaða. Stóð svo um nokkurt skeið. En

10—20 árum síðar setti Hrútur leysingja sinn niður í

land Höskulds, að því er Laxdæla segir, rétt við landa-

merkiu, Þorleikur Höskuldsson var þá uppkominn mað-

ur. Fór hann til, með ráði föður síns, og drap leysingj-

•) Dipl. Isl. III., 251.

••)  Laxd., k.  10.

¦•) Landn. II.   — 18.