352 ÓLAKUR LÁRUSSON: [vaka.] iiiinnsta kosti um aldursröð býlanna. Ea bæjanöfnin segja frá fleiru en aldri býlanna. Magnus Olsen hefir lesið sociala sögu byggðanna í Noregi úr bæjanöfnun- uin. í riti sínu, Ættegárd og helligdom (Oslo 1926) vík- ur hann að bæjanöfnum hér á landi, og sýnir fram á það, að bæir hinna göfugustu landnámsmanna, eru sjaldan kenndir við þá sjálfa, heita yfirleitt ekki nöfn- um, sem dregin eru af mannanöfnum. Þessvegna heita þeir bæir sjaldan - s t a ð i r . Sýnir Magnus Olsen fram á, að - s t a ð i r n i r hafi yfirleilt ekki verið aðsetur höfðingjanna, heldur tilheyrt nokkuð lægra stigi í þjóð- félaginu*). Eins og áður var getið, bendir hann á það, að 15 landnámsbæir heiti - s t a ð i r , og séu kenndir við aðra menn en landnámsmanninn, er byggði þá fyrstur. Þessir bæir hafa því skift um nafn, og sennilega lækkað í tigninni um leið. Mundi sú breyting ekki einmitt stafa af því, að jarðirnar hafi minnkað, gengið saman við skiftingu, eins og bent hefir verið á hér að frainan. Fullkomnasta skrá yfir bæjanöfn hér á landi, sem til er, er skrá Finns Jónssonar í ritgerð hans um íslenzk bæjanöfn í Safni til sögu íslands, IV. bindi. Þar eru talin 7095 bæjanöfn. Legg ég þá tölu til grundvallar, því sem hér fer á eftir. K o t - nöfnin eru ekki í þessari tölu. Finnur Jónsson hefir aðeins sýnishorn af þeim. Tek óg þau aðallega eftir jarðabók Árna Magnússonar, það sem hún nær, og öðrum jarðabókum, og hafa mér talizt þau vera 7C5. Þá tölu mætti þó s.jálfsagt hækka nokkuð, með frekari leit. Verða því nöfnin alls 7860. Er sú tala allmiklu hærri en býlatalan, því mörg býli hafa borið fleiri nöfn en eitt. Nöfn á þurrabúðum eru hór ekki lalin. Söguleg og máll'ræðileg rannsókn á bæjanöfnum, *) ÆttegArd og helligdom, hls. 63 o. 1>. á e. íslenzkum al- hýðufræðimönnum lil sæmdar má geta hess, að einn þeirra, Vigfús Guðmundsson, gjörði sömu athugun, um sama leyti; sjá grein hans: Nafngjafir landnámsmanna á Islandí, Árh. I'oinl. fél. 1925—1926, 22—31.
Beinir tenglar