Vaka

						[vakaj                     UR  BYGGÐARSOGU   ÍSLANDS.                           365

ur lándnámsbæjum, Hraungerði og Vælugerði í Flóa.

Auk ]>ess néfnir Laudnáma fjallið Hreggsgerðis- eða

Heggsgerðismúla í Hornáfirði**): Er bærinn, sem fjall

þettu er kennt við, gamalt lögbýli og sennilega forn

byggð. Önnur hjáleigunöfn í Landnámu eru Miðhús í

•Gnúpverjahreppi og Hanatún í Kræklingahlíð. í Mið-

húsiini sat Þörbjörn laxakarl „enn fyrsta vetr", en hann

hafði þrjár vetursetur áður hann kom í Haga, þar sem

hann bjó til dauðadags***). Eins og Brynjólfur Jónsson

hefir l)ent á, getur bærinn ekki hafa fengið þetta nafn

þá****); byggð til frambúðar hefir eigi verið reist þar

fyr en síðar. Hanatún, bær Eyvindar hana landnáms-

manns, segir Landnáma, að nefndur sé Marbæli, er hún

er rituðf). Hvorugt þessara nafna þekkist nú, en eyði-

býli rétt hjá Glæsibæ hefir verið nefnt Hanastaðir á

síðari öldumft)- Er þetta líklega allt sama býlið, og svo

að skilja, að bærinn hafi verið fluttur þangað sem Glæsi-

bær er nú, en bæjarstæðið gamla verið nefnt Hanatún.

Hér að framan hefi ég reynt að færa nokkrar líkur

að því, að bæjanöfn, sem benda til þess, að býlið sc

byggt út frá annari jörð, og kot-nöfnin, séu langflest

nöfn á hjáleigum. Ég hefi sýnt fram á, að þessuin nöfn-

um er mjög misskift um landið, og að það skapi líkur

fyrir því, að þau séu nokkuð ung. Heimildirnar sýna

•ennfremur, að þau þeirra, sem lang algengust eru, kot-

nöfnin, fara eigi að tíðkast fyr en á 14. öld. Virðist

þetta allt styrkja þá skoðun, sem áður var lýst, að hjá-

leigubyggðin hefjist eigi til muna fyr en á 14. öld. Þessu

til frekari styrktar má ennfremur geta þess, að orðið

h j á 1 e i g a kemur hvergi fyrir í fornu máli. Mér vitan-

**)   Landnáma IV.—10.

***)   Landn.   V.—11.

'**)   Árb. fornl.fél. 1905, Sl.

t)   Landn.  III.—H.

ít)   Árb.  fprnl.fél. 1906, 20.