Ivaka] SONGLIST ISLENDINGA. 373 Pétur Guðjohnsen fékk söngmenntun sína í Dan- mörku og hefði því mátt búast við, að hann mundi leit- ast við að innleiða hér sömu lög og hann hafði lært og voru tíðkuð þar. En hann virðist hafa verið þjóðrækinn maður og viljað byggja kirkjusöngskerfi sitt á þjóðleg- um grundvelli. Hann hefir auðvitað kunnað allan gamla kirkjusönginn, eins og hann var sunginn í Skagafirði á hans uppvaxtarárum, en um þann söng segir hann: að sér geti ekki dulizt, að fjöldi af lögunum hafi verið bú- inn að missa allt sitt eiginlega eðli í munni lýðsins og sum enda orðin að þeim ófreskjum, sem sérhver óspillt tilfinning flýr fyrir. Kveðst hann ætla, að þetta hafi rót sína ekki einungis í skorti á allri íþróttalegri tilsögn í söng í Skálholts- og Hólaskólum, en þar telur hann vafasamt hvort tilsögnin hafi verið önnur en að kunna Grallaralögin, eins og þau höfðu verið sungin mann fram af manni um langa hríð, heldur einnig í því, að lög- in hafi verið komin svo spillt frá hinum kaþólsku öld- um yfir í hina lúthersku, og svo afbakazt æ meir og meir eftir því, sem stundir liðu fram. Að fara að taka þennan söng, hvort heldur það var einraddaður söngur eða tvísöngur, og klæða hann í samskonar búning og hljómsöng þann, er hann hafði lært, fann hann, að ekki var viðlit; hann fór því þá leið, sem eðlilegust var, þá, að leita til siðabótarsöngsins þýzka og styðjast í því lagavali við innlendar nótna- bækur, Hólabókina og Grallarann, eftir því sem til vannst, en láta svo lögin koma fram i þeim búningi, sem hann þekkti beztan og þau höfðu fengið í dönskum kór- albókum, og fylla síðan eftir því sem þurfti með lögum eftir danska höfunda, og nokkrum, sem hann eða Weyse, tónskáldið danska, höfðu samið upp úr gömlum inn- lendum lögum. Ég hygg að, ef vandlega er athugað, megi sýna fram á, að hið sennilegasta sé, að gömlu lögin", þessi sem Pétri Guðjohnsen fundust vera hreinar ófreskjur", séu