Vaka

						374                                         JÓN JONSSON:                                    [vakaj

flest einmitt sömu þýzku lögin, er siðabótarmennirnir

komu með frá Þýzkalandi og sem hann sjálfur athugaði

þá nokkuð, en síðar Jónas Jónsson þinghússvörður og

próf. Páll Eggert síðast hafa athugað og fundið í gömlu

þýzku kóralbókunum. Án þess að rekja uppruna ein-

stakra laga, vil ég nú sýna fram á, að með þeirri söng-

aðferð, sem höfð var hér á landi, bæði fyrir og eftir siða-

skiftin, var eðlilegt, að lögin breyttust, og það.mjög

snemma, jafnvel hjá sjálfum siðaskiftamönnunum, í

skólunum og á biskupssetrunum. Um þetta er það óræk-

asti votturinn, að á seinni hluta síðustu aldar, þegar ég

þekkti til, voru sömu lögin sungin mjög á einn veg á

Austurlandi og Vesturlandi. Móðir mín, sem var fædd

og uppalin í Múlasýslum, söng passiusálmalögin t. d.

mjög likt því, sem þau voru sungin í Hvammssveit af

þeim bræðrum Jóni Jónssyni hreppstjóra á Hóli og Jóni

á Akri, og í Laxárdal af Þórði Þórðarsyni forsöngvara

á Vígúlfsstöðum. Sama kemur fram í þjóðlagasafni síra

Bjarna Þorsteinssonar. Þar eru mörg sálmalög, sem

hann hefir fengið frá mönnum víðsvegar af landinu, og

eru mjög lík. Ég set hér sem dæmi lagið: Adams

barn, synd þín svo var stór :

1.   Eins og það er i Grallaranum.

2.   Eins og Þorleifur Þorleifsson á Siglunesi söng það

og síra Bjarni Þorsteinsson sjálfur nótnaritaði eftir

honum.

3.   Eins og síra Sigtryggur Guðlaugsson á Þóroddsstað

og Finnur Jónsson á Kjörseyri höfðu nótnaritað það.

4.   Eins og móðir mín, Guðlaug M. Jónsdóttir í Hjarð-

arholti söng það og það var sungið yfirleitt í Dala-

sýslu um 1880.

Þetta Jag sýnir berlega sinn rétta uppruna og svo

breytinguna, sem s t r a x hefir á því orðið. Ég lít svo

á, að hefðu lögin verið smám saman að aflagast úti á

meðal almennings, væri óhugsandi, að þær breytingar

hefðu orðið svo líkar í öllum  landsfjórðungum.