Vaka

						[vaka]                           SÖNGLIST ÍSLENDINGA.                                375

Mér virðist, að á þessu lagi megi glögglega sjá, að söng-

hátturinn er frá kaþólskum tímum, þó lagið sé frá því

eftir siðaskifti, en til frekari skýringar set ég nokkur

samanburðardæmi.

1.   Sanctus í kaþólskum stil.

2.    Dagur í austri öllum eða Allt eins og blómstr-

ið eina, eins og það var sungið í Hjarðarholtskirkju

um 1880 af forsöngvara Guðmundi Tómassyni á Vig-

úlfsstöðum.

3.   Með gleðiraustu og helgum hljóm, eins og það var

sungið á Mýrunum í æsku síra Bjarna Þorsteins-

sonar.

Um það segir hann: „Þetta lag, aðaljólalagið frá

gömlu dögunum, er hér uppskrifað eins og ég lærði

það á uppvaxtarárum mínum; en þar eð ég var far-

inn að ryðga i þvi á stöku stað, hafði ég góðan

stuðning af Þorleifi gamla á Siglunesi, sem kunni

lagið nokkurn veginn vel og hafði sungið það nær

þvi eins og þeir Mýramenn; þó höfðu þeir syðra

nokkuð fleiri „krúsedúllur" í laginu en Þorleifur,

en aðaltónarnir voru hinir sömu. Man ég það vel,

að sumir þar syðra byrjuðu lagið þannig:" (Sjá

nótnaritið).

4.   Eilíf dýrðleg æðsta vera:

a.   Eins   og   það   er   prentað   í   þjóðlagasafni   sira

Bjarna  Þorsteinssonar.

b.   Eins  og Guðmundur Tómasson söng það.

Þetta  er  auðsjáanlega  sama  lagið,  en  sýnir  ljóst

það   tvennt:   Annað,   hvað   lögin   gátu   breyzt   við

söngháttinn, og hitt, hve snemma sú alda fer að láta

á sér bóla, að réttara og fegurra sé að slétta söng-

inn.

Um  1850 var viða farið  að  syngja slétt.  Það  gjörðu

helzt prestarnir og aðrir, sem höfðu einhver kynni haft af

nýja söngnum. Hinir héldu fornri venju, sem voru utan

við   þennan  menningarstraum   eða   að   eðli   mjög   fast-