Vaka

						[vakaj                           SONGLIST  ÍSLENDINGA.                                 377

að syngja hann sléttan. Það lá vel við að syngja hann,

í tvísöng, með hreinstilltum tónum, svo að hann hljóm-

aði betur, og það mátti prýða hann með viðhöfn. Hljóð-

færin voru fá og ekki þess umkomin að halda i horfinu.

Þannig voru lögin brátt umsungin í þann þjóðlega bún-

ing, sem allir þekktu og kunnu frá vöggunni; en við

þetta breyttust lögin, mörg þeirra svo, að þau urðu lítt

þekkjanleg, og sum urðu jafnvel algjörlega óþekkjanleg.

Þó það mál þyrfti, ef vel væri, að rannsaka betur, hika

ég ekki við að fullyrða, að fæst af sálmalögunum, sem

borizt hafa inn í landið, hafi af ásettu ráði verið lögð

niður eða þeim útrýmt, vegna þess að ný lög hafi komið

og rutt hinum úr vegi. Vandlæti manna var vist ekki

svo mikið í þeirri grein, enda var auðvelt að laga lögin

svo, að þau félli betur við efni sálmanna, er þau skyldi

nota við nýja sálma. Þessa þykist ég hafa orðið var um

Passíusálmana. Þau lög voru, sum hver, orðin svo sam-

gróin orðum og búningi sálmanna, að ég tel það rétt-

mæta aðfinnslu eldra fólksins, að sum nýju lögin, sem

við þá hafa verið valin, í stað þeirra gömlu, spilli að

mun áhrifum sálmanna.

Þess má geta, að tvísöngurinn var á umræddum tím-

um og eflaust löngu fyrri með öllu gleymdur og glatað-

ur annars staðar en hér á landi; en hin aðferðin, skrúð-

söngurinn, var ennþá almennur um öll lönd, meðan

hljóðfæri með föstum tónum voru engin. Ástæðan til

þessa virðist mér ofur eðlileg: þróttleysi raddarinnar til

að h a 1 d a uppi löngum söng án hljóðfæris. Allir söng-

menn þekkja það, að eigi lengi að halda sama tóninum,

fer ekki hjá því, að hann lækki, af því að raddböndin

slakna. Séu tónarnir fleiri og styttri, gefst alltaf betra

tækifæri til að stilla raddböndin á ný, og sérstaklega er

hentugt, að tónarnir séu svífandi, eins og oft vill verða

i fleirliðum. Það er því ekki ófyrirsynju, að þessi söng-

aðferð kom upp og hélzt svo lengi. Það má jafnvel segja,

að hún gat ekki horfið fyrr en hljóðfærin komu í kirkj-