ÍVAKAj RITFREGNIR. 389 brosa til hans og láta hið f jarhvíta Ijós hans fylla hug- ann sunnudagsunaði og jólaskapi. En hvert sinn er hann hafði verið slæmur eða gert eitthvað ljótt, þá forðaðist hann helzt að líta í áttina til jökulsins, þá var sem hugurinn lokaðist fyrir ljósi hans, eins og eitthvað svart væri komið á milli, svo að það gæti ekki skinið innst í sál hans. Það vakti honum ætíð sorg og blygð- un, það var eins og að verða ósáttur við föður sinn og móður". Hver sem drögin til sögunnar hafa verið, þá gengur hún á sömu nótum og vísa Þóris. Halldór Bessason, norðlenzki sægarpurinn, er iturvaxna karlmennið, sem konur ósjálfrátt unna. Hann er í senn bæði veikur og sterkur. Veikleikinn stafar af því, sem bezt er í fari hans. Fyrsta ást hans er djúp og hrein, viðkvæm og ó- framfærin. Það ræður örlögum hans. Einkavinur hans fellir ást til sömu stúlku. Halldór hefir sig ekki frammi, ætlar henni að velja milíi þeirra. Hún tekur hinn en gleymir Halldóri aldrei. Hann yfirgefur æskustöðv- ar sínar fyrir norðan og gerist bóndi og formaður á bát á Suðurlandi. Fær fyrir ráðskonu og þar með ástmey Sálvöru, glæsilegustu konu þar um sveitir, er danskur selstöðukaupmaður hefir lengi gengið eftir. í ofviðri einu verður Halldór að leita hafnar í annari sveit, kemst með nauminduin til bæjar og situr þar veðurtepptur í þrjár vikur. Þarna hittir hann unga og óframfærna stúlku, er dregur huga hans að sér með örlagariku seiðmagni, af því að hún minnir hann svo mjög á fyrstu ástmey hans. Hann lofast henni áður en hann fer það- an, þó að hann finni, að þarna gerist hann ódrengur. Hann er nú bundinn því bandi, sem hann má ekki slíta og verður að taka afleiðingunum, hvað sem á dynur. Þegar hann kemur heim, brestur hann kjark til að segja Salvöru, hvernig komið er, og sér loks ekki ann- ars úrkost en að söðla hesta sína og sækja hina. Salvör spyr hvort þetta sé nýja húsmóðirin, og er hann játar því, rekur hún silfurbeltið, tryggðapantínn frá honum, á nasir honum, gengur tíguleg á fund kaupmannsins og giftist honum. Sagan verður nú um baráttu Halldórs um baráttu hans við náttúruöflin, þar sem hann gengur jafnan með sigur af hólmi, að vísu eitt sinn sem örkumlamaður, um baráttu hans við dapurlegt