Vaka

						Lvakaj                                 RITFREGNIR.                                      393

ur fyrir kvæði sin. Þau kunna að falla mönnura mis-

jafnlega í geð, eftir því sem hver er smekk og skapi

farinn, en um eitt hljóta allir að vera sammála, að

höfundurinn hefur ekki verið neinn flysjungur. Hann

hefur frá upphafi vitað, hvað hann vildi segja og hvern-

ig hann vill segja það. Kvæði hans eru auðkennd að

stíl og efnistökum, hvar sem þau sjást. Hann hefur

valið sér sitt rúm og varið það með sömu festunni og

hirðmenn Hálfs konungs.

Fyrir slíkan höfund er það jafnan hættuspil að leggja

út á nýja braut. Það er hætt við, að lesendurnir fyrtist,

þegar þeir fá annað en þeir bjuggust við, þyki hann

hafa brugðizt list sinni og goldið þeim gagl fyrir gæs.

En í raun réttri er stökkið skemmra en út lítur. Jakob

hefur allt af verið sagnaskáld í ljóðum sínum. Mörg

beztu kvæði hans eru sögur, sein er þjappað saman i ör-

stutt mál, Nú leitar hann meira svigrúms fyrir þessi

efni en bundna formið hefur veitt honum. Bókin ber

það með sér, að hann hefur.farið að engu óðslega. Elztu

söguna hefnr hann geymt í handraðanum í níu ár. Það

verðu.r heídur ekki séð, að neinn byrjandabragur sé á

bókinni. Málfærið er ágætt, lýsingar manna og atburða

skýrar, byggingin föst. Jakob leikur sér að því að reka

endahnútinn á eins og þaulæft smásöguskáld. Kemur

það einkum vel fram í fyrstu sögunni, Skuldadagar,

og hinni örstuttu sögu, Helfró, sem birtist fyrir nokk-

urum áruin undir dulnefninu Jón jöklari og vakti undir

eins athygli l'yrir það, hve smiðslega þar var haldið á

litlu efni.

Annars er hér ekki rúm til þess að ræða um hverja

einstaka sögu. Eg vil heldur fara dálítið fleiri orðum

um fyrstu og síðustu söguna, enda sýna þær tvo áfanga

á þroskaferli höfundar.

Jakob hefur fengið orð fyrir að vera heldur kaldrana-

legur i kveðskap sínum. Skáldið hefur horft undrandi

og stundum gramur á skollaleik mannlífsins:

Til hvers eru allir þessir menn!

Þessi afstaða til mannfólksins kemur greinilega fram í

lýsingu aðalpersónunnar í Skuldadögum, dýrtíðarsögu úr

Reykjavík (frá 1920). Fjárglæframanninum Hjálmgeiri

er lýst eins og hann lítur út á skrípaleiksviði lífsins.

Hann mokar upp stórum lánum, lifir nokkura mánuði í