Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vikan

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vikan

						Áður en eldspýtur voru smíðaðar vissu menn og skildu, hvað það koslaði, ef eldurinn dó. Nú er"

aðrir tímar. Allt er breytt, bæði eldsmatur og aðferðin að kveikja eld. Nú þurfa menn ekki lengur

að leggjast til lands viku sjávar eftir eldi eins og Grettir úr Drangey og ekki heldur að draga hnjósk-

inn í hið vígða vatn Guðmundar góða svo að töfraneistinn hrökkvi úr bragðalnum. Nei, viti menn

sveinar, nú þarf aðeins að bregða örsmárri spýtu á ofurlitla öskju, þá funar hún upp þessi glóandi

höfuðskepna með  sínu yfirnáttúrlega  bragandi lífi,  sem dáleiðir menn og dýr.

En ef maður verður nú eldspýtnalaus þá hvað?

Engum getur dottið í hug allir þeir erfiðleikar, sem það getur valdið að verða uppiskroppa með

eldspýtur og það á sunnudagskvöldi, þegar Siggi í sjoppunni er búinn að loka og farinn. Þetta byrjar

allt með því, að maður þykist viss um að eiga að minnsta kosti einn fullan stokk í náttborðsskápn-

um, gott ef ekki annan vel hálfan á bókahillunni. En þá sýnir það sig blákalt að fulli stokkurinn hefur

að geyma allskonar tölur og hnappa héðan og handan — og í hinum erum aðeins kratar, sem sumir

nefna útbrunnar eldspýtur svo réttilega. Ekki einn einasti kommi staddur í stokkskrattanum.

Nú á aumingja Ebbi bágt. Hvað á hann nú að gera?

Það er sannarlega grábölvað að vera sígarettulaus, en að eiga fullan pakka af Chesterfield og geta

svo ekki kveikt í einni einustu er þá líklega svartbölvað.

Fyrsta úrræðið er að reyna brauðristina. En eins og allir vita er það hin mesta meinvættur á því

heimili, sem á annað borð á slíkan grip og auðvitað er hún biluð eins og vant er. Kannski er það bara

snúran eða tengillinn — kannski er það eitthvað alvarlegt, en sama er — hún neitar algerlega vend-

ingu. Þar brást sú vonin.

Þá er að reyna að kveikja á eldavélarhellunni. Enginn skyldi halda að slíkt sé neinn barnaleikur

jafnvel þó það væri nú spírahella.

Eldur fellur ekki lengur af himnum ofan frá guði mönnunum til þægðar.

Einn og einn víðförull og lífsreyndur maður hef ur kannski einu sinni af einskærri heppni orðið þess

ásjáandi að hérumbil almáttugur Bragðamágus tendri loga á eldavélarhellu með dagblaði — jafnvel

Morgunblaðinu. Þessi kraftbirting sköpunarverksins lítur út fyrir augum almennings eins og töfrar, gott

ef ekki kraftaverk. Að kveikja loga með Morgunblaðinu á eldavélarhellu!

Frekar væri kannski von það lukkaðist með Ljósberann eða Neista eða þá Kirkjuritið eða Hjarta-

ásinn ef nafnið á þessum magasínum er þá ekki eintómt plat. En sem sagt, þetta er vonlaust verk

fyrir aðra en þá, sem komnir eru af arnfirzkum galdramönnum í báðar ættir og hefur verið sýnd-

ur stafur og veitti þó ekki af tilstyrk hinna himnesku máttarvalda að auki.

Þarmeð eru þessar tvær aðferðir til bjargar gersamlega útilokaðar. En sú þriðja er eftir: að leita.

Að leita — leita hvíldarlaust í öllum hirzlum og rúmstæðum, fataskápum og fatahengjum og vös-

um,  í hægindastólum  og  sófum,   í bakarofninum, saumavélinni  og  baðkarinu.

Og þar með punktum.

Því ef loksins finnst ein eldspýta, þá dettur af henni saggadauður brennisteinninn áður en mað-

ur getur borið hann eilítið verklega að  galtómum stokknum.

Þvílíkt. Þetta er ekki nein smáógæfa eins og í ástarsögu. Það er meira. Maður er staddur á eyði-

eyju eins aleinn og marghrakinn sjóræningi, sem hefur fyrir kraftaverk sloppið lífs úr skipreika og

sér þá lífvon sína slokkna að fullu og öllu á skræiþurri sólbakaðri kóraleynni.

Hvaða kúltiveruð mannskepna getur kannski lifað án elds? Ekki einu sinni þó maður væri þaul-

vanur móríani. Þetta er ekki spurning um daga eða nætur, heldur klukkutíma, kannski mínútur.

Basta.

Og  svo lendir maður  í þe'ssu sjálfur. Þú og ég.

.   Siggi í sjoppunni er löngu búinn að loka og farinn  heim  að sofa. Sú svarta  og sú  ljósa, sem  af-

greiða þar —   guð má vita hvar þær eru.

Maður fer upp að sjoppu í þeirri veiku von að Siggi hafi orðið seinn fyrir að leggja saman. En

nei. Enginn Siggi. Maður staðnæmist við gluggann og virðir fyrir sér upplýsta dýrðina. Heilu búnt-

in af eldspýtum í grænum pökkum með stórum litskrúðugum miða á. Maður fer að beygja latn-

eskar sagnir: eldspýtnó, eldspýtnamus, eldspýtnatis, eldspýtnant, eldspýtnabímus, eldspýtnabítis eld-

spýtnabúnt.

Fyrst dettur mér í hug innbrot. Auðvitað er það hinn mesti skítakarakter að láta sér detta í hug

að brjótast inn. En þeir hijóta samt að taka vægara á manni, þó að allt kæmist nú upp, þegar mað-

ur hefur ekki einu sinni stolið búnti, heldur aðeins einum einasta stokk. Að vísu verður ekki hjá

því komist að rífa miðann af búntinu en hann er svo ljótur, að það gerir nú minnst til.

Samt verður því ekki neitað, að svona lagað atferli er ungdómnum ekki til fyrirmyndar. Og hver

vill ekki vera ungdómnum til fyrirmyndar? Ég bara spyr nú svona. Svo að innbrot er útilokað.

Þá væri þó illskárra  að brjótast út.

Allt í einu man ég eftir ljóðum eftir þá Dabba Júan og Jón Fúla þó ekki sé líku saman að jafna.

Dabbi Júan: helvíti er hurðarlaust en himnaríki lokað — helvíti hurðarlaust, þar væri þó hægt að

sleppa inn. Þar vantar þá nú víst ekki eldinn. Jón Fúii: Þar djöflar tendra brennheitt bál, búast við

fengi sínum — hugsa sér — þar væri nú hægt að kveikja sér í einni eða tveimur, ef djöflar væru

svo þjóðlegir  að rétta rnanni  rauðglóandi  mola  á  forki —

Þvílíkur steikjandi blossi. Ekki skal mig undra þótt drottinn eigi ekki upp á pallborðið hjá and-

skotanum  í keppninni um hylli  mannfólksins — að minnsta kosti ekki hér norður undir heimskauti.

Og þegar mér verður hugsað um drottinn og andskotann — hrútinn og pækilinn — þá detta mér

líka nágrannarnir í hug loksins.

Frá sjoppunni er víðsýnt — þetta er háleitur staður og ég miða á nágrannana eftir röð eins og

skæruliði með vélbyssu. Hjá Hildigunni er allt slökkt og ég veit að hún er bæði veik og þreytt og

þó hefur hún oft hjálpað mér. Næst er það Brynhildur. Allt er slokknað þar. Þau vinna líka bæði

úti allan daginn og á morgun er mánudagur.

Klukkan er að verða tvö, og til Gunnbjarnar get ég ekki farið héðan af — ég hef nógu oft kvabb-

að í honum.

Þá er að kíkja til hennar Þotu litlu — léttviðrisins með sólskinið í augunum. Öll ljós dáin. Mað-

urinn hennar er helmingi eldri en hún og þrælar fram á nætur. Það er ekki að furða þó að ljósin

deyi.

Og engar eldspýtur. Hvergi. Ég á ekki einu sinni fyrir leigubíl, þó að það væri næstum tilvinn-

andi.

Framhald á bls. 28.

12 VIKAN   31- tbl-

í

I

effir

Ástu

Sigupðapdóttíp

Teíkning BallaSar

Hvaða kúltiveruð

mannskepna getur

kannske lifað án elds?

Ekki einu sinni þó

maður værí þaulvanur

mpríani. Þetta er ekkí

spurning um daga eða

nætur, heldur klukku-

tíma, kannske mínútur

Basta.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52