Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vörğur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vörğur

						Ritstjóri 03 ábyrgð
armaður
Kristján Alberíson
Túngötu !3.
jimn    ¦ ¦ 1        *<r-'" ¦—fflj
Afgreiðslu- og inn-
heimtumaður
Ásgeir Magnússotí
kennari.
ÍJtgefa-adii :   Mlöstjórn íha.ldsflokl£siiis.
V. ár.
Reykjavik :5.  despmber 1027.
40.  blad.
Heimsþing lútherstrúarmanna.
í júlí 1929 verður haldið í
Kaupm.höfn alþjóðaþing lúth-
erstrúarmanna, og er búist við
þVi að það verði hin merkasta
mótmæiendasamkunda síðan á
siðabótatímum. Sækja það full-
trúar frá öllum Evrópulöndum
Og öllum álfum. Tveir af for-
göngumönrium þingsins, Mnre-
hcad prófessor l'rá Nevv York og
Dr. Pehrson frá Gautaborg,
dvöldust fyrir skemslu í Khöfn
til þess að undirbúa það, og
var þá tekin mynd sú af þeim
sem vjer birtmn i dag. Prófess-
orinn talaði á þessa leið um
þihgið við danskan blaðamann:
— Þar verða fyrst og fremst
r'ædd þrjú mikilvæg efni:
Hvernig eigum vjer að laða
æskuna að kirkjunni og hvern-
ig á að haga kristindóms upp-
eldinu? Hvað á kristindómur-
irin að leggja til úrlausnar á
þjóðfjelagsvandamálum vorra
'tíma? Og hvernig geta lúthersku
kirkjurnar i öllum löndum
sameinast í skipulagsbundna
heild, þannig að kirkja hverrar
þjóðar haldi þó fullu sjálf-
stæði? Kaþólska kirkjan sækir
l'ram, við verðum að tengjast
samlökum, vinna saman, skipa
okkur  í   eina   fylking.
Stórskáld vorra tíma.
Grazia Deledda.
Á laugardaginn kemur (10.
des.) verður Nobels-verðlaunun-
um úthlutað i Stokkhólmi. Bók-
mentaverðlaunin fær að þessu
sinni ítalska skáldkonan Grazia
Deledda, sem á síðari árum hef-
ir hlotið heimsfrægð fyrir skáld-
sögur sínar frá  Sardina.
Hún er 52  ára   (fædd  1875).
og ólst upp á Sardína. Foreldr-
ar hennar lifðu fábreytilegu lífi
í t'agurri, frjórri fjallasveit.
Dóttirin fjekk snemma djúpa
ást á ' viltri fegurð heimkynna
sinna og hinu óbreytta lífi
bændahha. 15—16 ára gömul
skrifaði hún í'yrstu smásögur
sínai' og kom þehh á prent í
rómversku tímariti. Hún hljóp
með það til foreldra sinna og
sýndi þeiin hróðug nafn sitt
undir sögunu'm. Þau urðu æf og
bönnuðu hejmi að halda áfram
að skrifa. Það væri lítt sæm.andi
ungri stúlku af góðu fólki að
fást • við slíkt. Nábúarnir
hneyksluðust mjóg á þessu til-
tæki hennar — hún hafði sett
bíelt á naí'n æltar sinnar og
stallsystrum hennar var bann-
að að vera með henni. Grazia
gerðist dul og ómannblendin,
en einsetti sjer að verða fræg
skáldkona. Áform hennar óx og
í'estist í kyrþey, hún opnaði hng
og ímyndun i'yrir lifi og nátt-
úru á Sardlna og kynti sjer sem
best luin mátti aít er að því
laut, að geta lýst fæðingarey
sinni  i  skáldverkum.
25 ára gömul giftist hún cm-
bættismanni í hermálaráðuneyt-
inu í Róm og hefir síðan skrif-
fætur
sögur
döl
að   hvert   skáldverkið   á
öðru.     Allar     frægustu
hennar gerast á Sardina, .   .....
11111, hálendi og þorpum hinnar
blómauðgu, litmörgu, ilmandi
og stórfenglegu eyjar. Sögufólk-
ið er bændur og hjarðmenn og
ungar stúlkur i þjóðbúningi,
óspilt og frumrænt fólk með
sterkar ástríður, yilt, óbrotið
tilfinningalíf, örlynt, skjótt að
grípa til hnífsins og fremja
hermdarverk — en innst inni
góðlynt og heiðarlegt, trygg-
lynt og ástríkt. Hún lýsir lífi
þess í stríði og önnum, <JanSl
og gleði, hátíðum þess og píla-
grímsgöngu til bændahúsanna
uppi í fjöllunum — i sólskini
hins suðræna hláhimins, i
þrumuveðrum og f jallaskúrum.
Sálarlýsingarnar eru skarpar og
lifandi. Alt efnið íullkomlega á
valdi hennar. Hún hefir auðg-
að bókmentir heimsins með lýs-
ingu heillar þjóðar og hins dýrð-
lega eylands, sem hefir fóstrað
hana. Þegar henni barst sú
fregn að henni hefði verið veitt
Nóbelsverðlaunin, hin mesta ytri
viðurkenning sem skáldi getur
hlotnast, þá komst 'hún svo að
orði við blaðamenn, að hún
hcfði búist við þeim í mörg ár.
Það má gera ráð fyrir því að
á næst.u árum verði ýms af
bestu verkum hennar þýdd á
Norðurlandamál. Ein af sögum
hennar*er til á dönsku, „Efter
Skilsmissen", önnur á sænsku,
„De levendes Gud" (talin ein
af fremstu sögum hennar, þýdd
af   skáldinu   Anders   Österling).
Afvopnunarfundurinn.
Khöfn «30. nóv. Frá Genf er
símað:             Afvopnunarfundur
Þjóðabandalagsins vár settur í
dag. Lögreglan hefir gert víð-
tækar ráðstafanir til þess að
vernda líf rússneska fulltrú-
ans.          \
Menn búast við því, að til-
lögur Rússa fari í þá átt, að
þjóðirnar minki allan herbún-
að um helming.
Frá Berlin er símað: Margir
menn ætla, að Þjóðverjar sjeu
hlyntir tillögum þeiin, sem
Rússar ætla sjer að bera fram
á afvopnunarfundinum í Genf,
og muni þýsku fulltrúarnir
verða stuðningsmenn tillagn-
anna.
Frá Genf er símað: Aðalhlut-
verk afvopnunarfundar Þjóða-
bandalagsins, sem nú er hald-
inn, er að kjósa nefnd, sem á
að rannsaka öryggismálin. Fer
nefndarkosning þessi fram
samkvæmt samþykt, er náði
frain að ganga á þingi Þjóða-
bandalagsins i september. Þá
er afvopnunarfundurinn var
sellur, fóru fram almennar um-
ræður um afvropnunarmáI. —
Fulltrúi Rússa á fundinum, Lit-
oinov, bar fram tillögur á fundi
þeim, sem haldinn var í gær,
um l'ullkomna, almenna af-
vopnun innan fjögra ára.
Frestað var til næsta nefndar-
fundar að ræða tillögur þær,
sem Litvinov bar fram fyrir
h(")iid rússnesku ráðstjórnar-
innar.
Khöfn 2. des. Frá London er
síinað: Tillögur þær, sem full-
trtii Rússa bar fram á afvopn-
unarfundi Þjóðabandalagsins i
Genf, fá yfirleitt daufar við-
tökur hjá þeim, sem sæti eiga
á fundinum. — FrjálsJyndu
blöðin í Englandi virðast vera
þeirrar skoðunar, að það sje
óhugsanlegt, að hægt sje að
hrinda því í framkv. á skömm-
um tíma, sem felst í tillögum
Rússa, og sje því óþarft að
ræða þær að  sinni.
Kaldhæðni örlaganna.
Varalögregla.
Jón Maymisson lagði fyrir
þingið 1925 frv. til laga um
varalögreglu í kaupstöðum, er
vera skyldi til taks þegar hin
venjulega lögregla ekki fengi
haldið í skefjum uppivöðslu-
seggjuni og óeirðarmönnum.
Þegar hann var aðspurður
hvers vegha frv. væri fram-
komið, ininti hann 111. a. á
að það hefði nokkrum sinnum
komið fyrir í kaupdeilum í
Reykjavík, að»stofnað hefði ver-
ið til óspckta, lögreglan hrak-
in og barin o. s. frv. ,1. M.
kvað þjóðf jelagsvaldið ekki geta
horft upp á slíkt til lengdar án
þess að gera ráðstafanir til
þess að tryggja það, að yfir-
völdin bæru jafnan sigur af
hólmi  í  slíkum  viðureignum.
Framsóknar- og jafnaðar-
blöðin hófu nú ákafa rógburð-
arofsókn á hendur íhalds-
flokknum i'yrir frv. þetta.
íhaldið ætlaði að fara að berja
á verkalýðnum! Ungir og efni-
legir „hugsjónamenn" úr verka-
mannastjett áttu ekki framar
að geta hrakið lögregluna, ráð-
ist á vinnandi menn, skorið á
vatnsslöngur o.s.frv.! Hvílíkt of-
beldi, að ætla sér að hindra slíkt!
Frv. dagaði uppi í þinginu,
en rógburðinum hefir stöðugt
verið  haldið  áfram.
Það eru ekki nema fáar vik-
ur síðan núver. dómsmálaráð-
herra sagði að Ihaldsstjórnin
hefði viljað „fá her til að berja
á hjúum sínum". Vjer komum
að því siðar hvaða isl. ráð-
herra hafi fyrstur skákað
„hjúum"   sínum   með   hervaldi.
Óeirðirnar í fyrra.
Yorið 1926 var enn kaup-
deila í Reykjavík, verkfall við
höfnina o. s. frv. Verkalýðs-
leiðtogarnir bönnuðu m. a. að
skipað yrði upp úr „Lyru", hún
sigldi með vörurnav aftur til
Noregs. Kaupmaður einn fór
með skrifstofumenn sína nið-
ur á hafnarbakka og ljet þá
setja i land nokkra kassa af
cggjum. AlImikiII hópur ungra
jafnaðarmanna safnaðisi utan
um þá, barði þá, reif klæði þeirra
og fleygði eggjakössunum aft-
ur út i „Lyru". Tveir lögreglu-
þjónar horfðu á þetta án þess
að hreyfa legg eða lið. Annað-
hvort hafa þeir hugsað sem
svo, að enginií mætti við margn-
um, eða þeim hefir skilist sein
Alþingi ætlaðist til þess, að jafn-
aðaiinenn hefðu sjerrjettindi
til þess að stofna til óspekta
og að ekki skyldi taka hart á
því, þó að þeir rifi klæði frið-
samra borgara og gæfi þeim
glóðarauga. Sama dag tefst öll
umferð um Austurstræti, þar
var aðsúgur og áflog og ópin
ghundu um allan iniðbæinn
klukkustundum saman. Hvergi
sást   lögregluþjónn.   En  daginn
eftir hældist .Alþ.bl. um á
fremstu síðu yfir þeim stór-
sigri hugsjóna og siðmenning-
ar, að einn andstæðinga þess
hefði verið hárreittur í liardag-
anum.
Þingið sat þá á rökstólum.
Má geta þess að enginn af
þingmönnuni Framsóknar sá á-
stæðu til þess að hælast um yf-
ir viðhnrðunum og minna á
hve giftusamlega Alþingi hefði
farist i'irið áður, þegar frv. um
varalögreglu   var   svæft.
,,LitJa ríkislögreglan".
A síðasta Alþingi bar íhalds-
sljórnin fram frv. um starfs-
menn á varðskipum rikisins.
Alþ.bl. hamaðist allan þingtím-
ann á móti þessu frv., taldi að
hjer a'lti að fara að koma upp
einskonar grimuklæddri vara-
lögreglu. „Litla ríkislögreglan"
hefir blaðið jafnan nefnt varð-
skipin   í   háðungarskyni.
Blaðinu stóð geigur af þeirri
tilhugsun, að ríkisvaldinu gæti
einhverntíma orðið stuðningur
að varðskipunum, þegar halda
þyrfti  uppi  lögum  og rjetti.
Grunur blaðsins hefir nú
reynst  rjettur.
Stjórn sú, sem Alþ.bl. styður,
hefir nú gerl varðskipin að
„lítilli rikislögreglu". Sá af ráð-
herrunum, sem jafnaðarmönn-
um er hlýjast til, sem best hef-
ir stutt þá í baráttunni gegn
lög. um varðskipin, hefir nú tek-
ið þau í þjónustu sína til þess
að   framfylgja  lögum  og  rjetti.
En auðvitað ætlar stjórnih
ekki að nota varðskipin gegn
saklausum og heiðarlegum á-
flogahundum úr flokki hug-
sjónamanna. — Varðskipin
hafa verið notuð til þess að
ógna mönnum, sem engum
hefir dottið i hug að hafa ætti
forrjettindi til yfirgangs og
uppivöðslu. Og má því búast
við að Alþ.bl. uni því hið besta,
að varðskipin eru nú orðin
„lítil   rikislögregla".
Bolvíkingar.
Vjer höfum aður skýrt frá
því, er Bolvíkingar ráku á brott
rannsóknardómarann Halldór
Jáliusson, söfnuðu Hði gegn
honum og fylgdu honum til
skips. Nokkrum dögum síðar
kom hann aftur til Bolungar-
víkur og setti rjett þar. En á
meðan rjettarhaldið fór fram,
lá varðskipið „Þór" á höfninni
í Bolungarvík. Nú fjeii alt í
ljúfa löð, dómarinn hafði ekki
frekar orð á því að laka hrepp-
stjóra Bolvíkinga í gæsluvarð-
hald og komst brátt að raun
um að hann væri sýkn saka.
„Þór" ljetti akkerum án þess
að neitt sögulegt hefði gerst.
Það er eftirtektarvert hvern-
ig Tíminn (12. nóv.) skrifaði
út af tiltæki Bolvíkinga:
„í ákveðnustu íhaldshjeruð-
um   landsins,   Rangárvallasýslu
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4